Μέρες του 48 και του 52

Ο Βασίλι Σμίσλοβ (αριστερά) και ο Μιχαήλ Μποτβίνικ (δεξιά), κατά τη δεκαετία του 50.

Ο Σουηδός γκρανμέτρ Στάλμπεργκ (έπαιζε σκάκι από το 1930 ως το 1967 -οι καλύτερές του μέρες ήταν τη δεκαετία του 50) είχε γράψει ένα βιβλίο για τους ισχυρότερους παίκτες της εποχής του και μεταξύ άλλων αναφέρει επιγραμματικά: «Οι πιο δύσκολοι αντίπαλοί μου: ο Αλιέχιν και ο Μποτβίνικ. Ο πιο ενδιαφέρων αντίπαλός μου: ο Λάσκερ. Ο πιο ευγενής αντίπαλός μου: ο Κέρες. Ο πιο ταλαντούχος: ο Καπαμπλάνκα. Ο καλύτερος στρατηγικός παίκτης: ο Μποτβίνικ. Ο σκακιστής με τη μεγαλύτερη φαντασία: ο Μπρονστάιν. Ο καλύτερος τακτικός παίκτης: ο Λάσκερ. Ο πιο ισχυρός στα φινάλε: ο Σμίσλοβ».

«Σμισλ» στα ρωσικά σημαίνει αίσθηση, ο Σμίσλοβ γνώριζε ποια είναι τα καλύτερα τετράγωνα για τα κομμάτια του. Ο Ρώσος σκακιστής, στην αυτοβιογραφία του, αναλύει την αίσθηση της αρμονίας στην τοποθέτηση των κομματιών.

Στα πρώτα χρόνια της σκακιστικής του καριέρας, ο Σμίσλοβ βρισκόταν κοντά στον Μποτβίνικ και επωφελείτο κι αυτός από τις παροχές που έδιναν οι Σοβιετικοί στον πατριάρχη. Υπήρχε, για παράδειγμα, μεγάλη συζήτηση για το αν ο Σμίσλοβ εδικαιούτο να λάβει μέρος στο τουρνουά των έξι, του 1948, που θα αναδείκνυε τον παγκόσμιο πρωταθλητή.
Ο Μπρονστάιν γράφει: «Ο Μποτβίνικ χρησιμοποίησε την επιρροή του και απέκλεισε τον Μπολεσλάβσκι και τον Νάιντορφ, τους οποίους φοβόταν. Ο Μπολεσλάβσκι άξιζε να παίξει περισσότερο απ' ό,τι ο νεαρός Σμίσλοβ, αλλά ο Μποτβίνικ αποφάσισε πως ένας ρωσοεβραίος ήταν αρκετός για το τουρνουά - ό ίδιος». Σε κάθε περίπτωση όμως, η πρόσκληση που δόθηκε στον Σμίσλοβ αποδείχθηκε κάθε άλλο παρά χαριστική, τερμάτισε δεύτερος, μπροστά από τους Ρεσέβσκι, Κέρες, Όιβε.

Τα σύννεφα στη σχέση Σμίσλοβ - Μποτβίνικ φάνηκαν κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας της ομάδας της ΕΣΣΔ για την ολυμπιάδα του Ελσίνκι, το 1952. Ο Μποτβίνικ, αν και ήταν παγκόσμιος πρωταθλητής, είχε άσχημα αποτελέσματα στις αρχές της δεκαετίας του 1950. Διατήρησε τον τίτλο του με ισόπαλο αποτέλεσμα εναντίον του Μπρονστάιν το 1951, την ίδια χρονιά στο πρωτάθλημα Σοβιετικής Ένωσης ήρθε τρίτος, ενώ το 1952, σε διεθνές τουρνουά στη Βουδαπέστη μόλις πέμπτος. Τα μέλη της ομάδας αποφάσισαν να βάλουν στην πρώτη σκακιέρα τον Κέρες και στη δεύτερη τον Μποτβίνικ. Εκείνος το θεώρησε υποτιμητικό, αρνήθηκε και κατηγόρησε ανοιχτά τον Σμίσλοβ για αυτή τη μεθόδευση. Αυτή ήταν η αρχή μιας διαμάχης μεταξύ των δυο κορυφαίων παικτών που κράτησε δεκαετίες. Οι σχέσεις τους έγιναν ομαλές στα στερνά του Μποτβίνικ, μόλις το 1995. Οι δυο γέροντες είχαν τις ντάτσες τους κοντά κοντά και άρχισαν να κάνουν περιπάτους και να μιλούν πάλι μαζί. Με τις ώρες...
(διασκευή άρθρου του Bobby Ang)

Μικρή επιλογή από παρτίδες του Σμίσλοβ

Οικογενειακή φωτογραφία του 1935, όταν ο δεκατετράχρονος Βασίλι Σμίσλοβ άρχιζε να αγωνίζεται με επιτυχία σε σκακιστικούς αγώνες στη Σοβιετική Ένωση. Δεξιά εικονίζεται ο πατέρας τού Σμίσλοβ που ήταν μανιώδης ερασιτέχνης σκακιστής. Ο Γκάρι Κασπάροβ, στο πολύτομο έργο του «οι μεγάλοι προκάτοχοί μου» γράφει πως ο Σμίσλοβ ήταν ο ισχυρότερος παίκτης του κόσμου τη δεκαετία του 50, ένα σκαλοπατάκι πάνω από τον Μποτβίνικ. Την ίδια άποψη έχουν οι περισσότεροι ιστορικοί του παιχνιδιού. Στο σημείωμα αυτό επέλεξα ορισμένες λαμπρές δημιουργίες του έβδομου παγκόσμιου πρωταθλητή.

Smyslov - Reshevsky, USSR - USA Radio Match 1945 (Ruy Lopez, C82)
1. e4 e5 2. Nf3 Nc6 3. Bb5 a6 4. Ba4 Nf6 5. O-O Nxe4 6. d4 b5 7. Bb3 d5 8. dxe5 Be6 9. c3 Bc5 10. Nbd2 O-O 11. Bc2 f5 12. Nb3 Bb6 13. Nbd4 Nxd4 14. Nxd4 Bxd4 15. cxd4 f4 16. f3 Ng3 17. hxg3 fxg3 18. Qd3 Bf5 19. Qxf5 Rxf5 20. Bxf5 Qh4 21. Bh3 Qxd4+ 22. Kh1 Qxe5 23. Bd2 Qxb2 24. Bf4 c5 25. Be6+ Kh8 26. Bxd5 Rd8 27. Rad1 c4 28. Bxg3 c3 29. Be5 b4 30. Bb3 Rd2

31. f4 h5 32. Rb1 Rf2 33. Rfe1 Qd2 34. Rbd1 Qb2 35. Rd8+ Kh7 36. Bg8+ Kg6 37. Rd6+ Kf5 38. Be6+ Kg6 39. Bd5+ Kh7 40. Be4+ Kg8 41. Bg6 1-0.
Μπορείτε να δείτε την παρτίδα εδώ

Smyslov - Florian, Budapest/Moscow 1949 (Grunfeld, D97)
1. d4 Nf6 2. c4 g6 3. Nc3 d5 4. Nf3 Bg7 5. Qb3 dxc4 6. Qxc4 O-O 7. e4 Na6 8. Be2 c5 9. d5 e6 10. O-O exd5 11. exd5 Qa5 12. a3 Bf5 13. Qh4 Rfe8 14. Bh6 Ne4 15. Bxg7 Kxg7 16. Ng5 Nxc3 17. Qxh7+ Kf6 18. bxc3 Kxg5

19. Qg7 Re4 (19... Rxe2 20. f4+ Kg4 21. h3+) 20. f4+ Rxf4 21. Rxf4 Kxf4 22. Rf1+ Ke3 23. Qe5+ Kd2 24. Bc4 Qxc3 25. Rf2+ 1-0.
Μπορείτε να δείτε την παρτίδα εδώ

Smyslov - Botvinnik, World Championship Match 1954 (French, C18)
1. e4 e6 2. d4 d5 3. Nc3 Bb4 4. e5 c5 5. a3 Ba5 6. b4 cxd4 7. Qg4 Ne7 8. bxa5 dxc3 9. Qxg7 Rg8 10. Qxh7 Nd7 11. Nf3 Nf8 12. Qd3 Qxa5 13. h4 Bd7 14. Bg5 Rc8 15. Nd4 Nf5 16. Rb1 Rc4 17. Nxf5 exf5 18. Rxb7 Re4+

19. Qxe4 dxe4 20. Rb8+ Bc8 21. Bb5+ Qxb5 22. Rxb5 Ne6 23. Bf6 Rxg2 24. h5 Ba6 25. h6 1-0.
Μπορείτε να δείτε την παρτίδα εδώ

Botvinnik - Smyslov, World Championship Match 1954 (King's Indian, E67)
1. d4 Nf6 2. c4 g6 3. g3 Bg7 4. Bg2 O-O 5. Nc3 d6 6. Nf3 Nbd7 7. O-O e5 8. e4 c6 9. Be3 Ng4 10. Bg5 Qb6 11. h3 exd4 12. Na4 Qa6 13. hxg4 b5 14. Nxd4 bxa4 15. Nxc6 Qxc6 16. e5 Qxc4 17. Bxa8 Nxe5 18. Rc1 Qb4 19. a3 Qxb2 20. Qxa4 Bb7 21. Rb1 Nf3+ 22. Kh1

22...Bxa8 23. Rxb2 Nxg5+ 24. Kh2 Nf3+ 25. Kh3 Bxb2 26. Qxa7 Be4 27. a4 Kg7 28. Rd1 Be5 29. Qe7 Rc8 30. a5 Rc2 31. Kg2 Nd4+ 32. Kf1 Bf3 33. Rb1 Nc6 0-1.
Μπορείτε να δείτε την παρτίδα εδώ

Smyslov - Botvinnik, World Championship 1957 (Grunfeld, D99)
1. d4 Nf6 2. c4 g6 3. Nc3 d5 4. Nf3 Bg7 5. Qb3 dxc4 6. Qxc4 O-O 7. e4 Bg4 8. Be3 Nfd7 9. Rd1 Nb6 10. Qb3 Nc6 11. d5 Ne5 12. Be2 Nxf3+ 13. gxf3 Bh5

14. h4 Qd7 15. a4 a5 16. Nb5 Nc8 17. Bd4 Nd6 18. Bxg7 Kxg7 19. Nd4 Kg8 20. Rg1 Qh3 21. Qe3 c5 22. dxc6 bxc6 23. Qg5 c5 24. Nc6 1-0 .
Μπορείτε να δείτε την παρτίδα εδώ

Smyslov - Ribli, Candidates sf2 1983 (Semi-Tarrasch, D42)
1. d4 Nf6 2. Nf3 e6 3. c4 d5 4. Nc3 c5 5. cxd5 Nxd5 6. e3 Nc6 7. Bd3 Be7 8. O-O O-O 9. a3 cxd4 10. exd4 Bf6 11. Qc2 h6 12. Rd1 Qb6 13. Bc4 Rd8 14. Ne2 Bd7 15. Qe4 Nce7 16. Bd3 Ba4 17. Qh7+ Kf8 18. Re1 Bb5 19. Bxb5 Qxb5 20. Ng3 Ng6 21. Ne5 Nde7 22. Bxh6 Nxe5 23. Nh5 Nf3+ 24. gxf3 Nf5 25. Nxf6 Nxh6

26. d5 Qxb2 27. Qh8+ Ke7 28. Rxe6+ fxe6 29. Qxg7+ Nf7 30. d6+ Rxd6 31. Nd5+ Rxd5 32. Qxb2 b6 33. Qb4+ Kf6 34. Re1 Rh8 35. h4 Rhd8 36. Re4 Nd6 37. Qc3+ e5 38. Rxe5 Rxe5 39. f4 Nf7 40. fxe5+ Ke6 41. Qc4+ 1-0.
Μπορείτε να δείτε την παρτίδα εδώ

Και η παρτίδα Κέρες - Σμίσλοβ, από το τουρνουά των διεκδικητών στη Ζυρίχη, το 1953, σε βίντεο του letsplaychess.com



----------------------------------------------------------------------------------------
Η είδηση του θανάτου του Βασίλι Βασίλιεβιτς Σμίσλοβ, όπως μεταδόθηκε από τη ρωσική τηλεόραση:

Vasily Smyslov 1921-2010

Το ρωσικό site http://www.crestbook.com/ ανακοίνωσε πριν λίγα λεπτά. ότι απεβίωσε σε ηλικία 89 ετών, σήμερα το πρωί σε νοσοκομείο της Μόσχας, o 7ος παγκόσμιος πρωταθλητής της ιστορίας, ο Βασίλι Βασίλιεβιτς Σμίσλοβ μετά από μακρά ασθένεια. Ήταν κάτοχος του ανώτερου σκακιστικού τίτλου, του παγκόσμιου πρωταθλητή, κατά τη διετία 1957-58 και παρέμεινε ενεργός στη σκακιέρα ως τα τέλη της δεκαετίας του 80. Συνέχισε με σποραδικές εμφανίσεις σε αγώνες βετεράνων ως το 2001. Άφησε τη δική του σφραγίδα στο παγκόσμιο σκάκι με τα εκπληκτικά του αποτελέσματα, με το αρμονικό στυλ παιχνιδιού αλλά και με την ευγένειά του. Από τους κορυφαίους εκπροσώπους της μεγάλης σοβιετικής σχολής. Τα δυο μεγάλα πάθη της ζωής του ήταν το σκάκι και η μουσική (ήταν βαρύτονος). Μερικές φορές, σε διεθνείς αγώνες, είχε δώσει ρεσιτάλ και τον συνόδευε στο πιάνο ο φίλος του και πιανίστας Μαρκ Ταϊμάνοβ. Το ιστολόγιο θα επανέλθει τις προσεχείς ημέρες με αναλυτικό αφιέρωμα στο Ρώσο σκακιστή.

Κλασικά βιβλία σε σύγχρονες εκδόσεις

Είναι πάντα συναρπαστικό να διαβάζει κανείς όσα οι παγκόσμιοι πρωταθλητές έχουν να πουν για συγκρούσεις τους με άλλους ισχυρούς ανταγωνιστές, καθώς και για το σκάκι γενικότερα. Πέρυσι, οι εκδόσεις Russell Enterprises κυκλοφόρησαν στα αγγλικά δύο κλασικά βιβλία, χρησιμοποιώντας αλγεβρική σημειογραφία. Στο "International Chess Congress St. Petersburg 1909" ο παγκόσμιος πρωταθλητής Εμάνουελ Λάσκερ σχολιάζει όλες τις παρτίδες του τουρνουά, στο οποίο μοιράστηκε την πρώτη θέση με τον Ακίμπα Ρουμπινστάιν. Το βιβλίο του Αλεξάντερ Αλιέχιν "New York 1924" έχει αναγνωριστεί ως ένα από τα καλύτερα βιβλία που έχουν γραφτεί για μεγάλα τουρνουά -παρόλο που κάποιες αναλύσεις έχουν αναθεωρηθεί στην εποχή των ηλεκτρονικών υπολογιστών. Το τουρνουά εκείνο της Νέας Υόρκης ήταν ένας ακόμη θρίαμβος για τον Λάσκερ, που ξεπέρασε τον Καπαμπλάνκα και τον Αλιέχιν. Το βιβλίο θεωρείται κλασικό για τη ζωντάνια των σχολιασμών.

Ο ολλανδικός οίκος New In Chess εξέδωσε πρόσφατα το έργο του Μιχαήλ Μποτβίνικ "Botvinnik-Smyslov, Three World Chess Championship matches: 1954, 1957, 1958". Δεν είναι μόνο ένα σπουδαίο ιστορικό ντοκουμέντο που παρουσιάζει βαθιά σχολιασμένες 69 παρτίδες μεταξύ δύο γιγάντων, αλλά αποκαλύπτει επίσης τις μυστικές σημειώσεις του Μποτβίνικ που χρησιμοποιήθηκαν στο πλαίσιο της προετοιμασίας του για τα ματς του 1957 και του 1958. Το ματς του 1954 έληξε ισόπαλο 12-12, αλλά σε κάποιο σημείο το ενδιαφέρον ήταν στο κόκκινο αφού καταγράφτηκε αποφασιστικό αποτέλεσμα (νίκες και ήττες) σε 8 συνεχείς παρτίδες. Ο Σμίσλοβ κέρδισε τον παγκόσμιο τίτλο το 1957, νικώντας τον Μποτβίνικ με 12 ½ -9 ½. Ο πρώην παγκόσμιος πρωταθλητής Μαξ Όιβε ήταν εντυπωσιασμένος: «Ο Σμίσλοβ παίζει τις κινήσεις που παίζει ο καθένας. Η μόνη διαφορά είναι πως κερδίζει μ' αυτές». Το 1958 στο ματς-ρεβάνς, ο πατριάρχης του σοβιετικού σκακιού Μιχαήλ Μποτβίνικ κέρδισε 12 ½ -10 ½ και επανακατέκτησε τον παγκόσμιο τίτλο. Ο Βασίλι Σμίσλοβ, πολύ αργότερα εξηγούσε: «Η προετοιμασία μου ήταν μάλλον ελλιπής. Δεν ήμουν ποτέ σαν τον Φίσερ και τον Κασπάροβ».
(μέρος των στοιχείων για τις νέες κυκλοφορίες προέρχονται από άρθρο του Λιούμπομιρ Κάβαλεκ στη Washington Post).

Οι μεγάλοι προκάτοχοί μου - βιβλίο 2

Οι αγώνες για το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Σκακιού έχουν προκαλέσει πολλές τιτάνιες μάχες που δεν έχουν κεντρίσει μόνο το ενδιαφέρον των σκακιστών, αλλά και του ευρύτερου κοινού. Η σκακιέρα είναι το ύψιστο σημείο μάχης και οι παγκόσμιοι πρωταθλητές είναι οι κορυφαίοι μονομάχοι της σκέψης. Σʼ αυτό το μνημειώδες έργο για τη νεότερη αλλά και για τη σύγχρονη ιστορία του σκακιού, ο μεγαλύτερος παίκτης όλων των εποχών Γκάρυ Κασπάροβ ξετυλίγει την ιστορία του Παγκόσμιου Πρωταθλήματος. Στον πρώτο τόμο του έργου «Οι μεγάλοι προκάτοχοί μου», ο Ρώσος γκρανμαίτρ αναφέρθηκε στους εστεμμένους του μακρινού παρελθόντος, δηλαδή στους τέσσερις πρώτους παγκόσμιους πρωταθλητές στην ιστορία του σκακιού – Βίλχελμ Στάινιτς, Εμάνουελ Λάσκερ, Χοσέ Ραούλ Καπαμπλάνκα και Αλεξάντρ Αλιέχιν. Αυτός ο δεύτερος τόμος, από τους πέντε που συνολικά θα κυκλοφορήσουν στη σειρά, είναι αφιερωμένος στους τέσσερις επόμενους κατά χρονολογική σειρά παγκόσμιους πρωταθλητές, στη ζωή και τις παρτίδες τους: τον μεγαλοφυή σε θέματα σκακιστικής ανάλυσης Μαξ Όιβε (1935-37), τον καινοτόμο και πολυνίκη Μιχαήλ Μποτβίνικ (1948-57, 1958-60, 1961-63), τον μάγο των φινάλε Βασίλι Σμύσλοβ (1957-58) και τον απρόβλεπτο και θεαματικό Μιχαήλ Ταλ (1960-61). Πλάι τους, στις σελίδες του βιβλίου παρελαύνουν οι μεγάλοι τους αντίπαλοι: Κέρες, Μπρονστάιν, Γκέλλερ, Σπάσκυ, Μπόμπι Φίσερ.

Ο Κασπάροβ παρουσιάζει, αναλυμένες εκ νέου με τη βοήθεια υπολογιστή, τις κορυφαίες παρτίδες αυτών των ιερών τεράτων της σκακιστικής τέχνης, εστιάζει στις κρίσιμες καμπές της σκακιστικής ιστορίας, δηλαδή στις συναντήσεις που έκριναν τα παγκόσμια πρωταθλήματα και συγχρόνως αναζητά τα στοιχεία της προσωπικότητας των τεσσάρων πρωταθλητών, που διαμόρφωσαν το διαφορετικό στυλ του καθενός στη σκακιέρα.

Ο συγγραφέας σημειώνει χαρακτηριστικά στην εισαγωγή: «Οι αλλαγές στον σκακιστικό θρόνο προέκυπταν πάντοτε για διάφορους λόγους, αλλά συνήθως ο κυριότερος ήταν ιστορικός: η ταχεία εξέλιξη του σκακιού [….] Όπως παρατήρησε εύστοχα ο αναλυτής μου Γιούρι Ντοκογιάν, με το πέρασμα του χρόνου ο εκάστοτε παγκόσμιος πρωταθλητής αρχίζει να απολιθώνεται. Με άλλα λόγια γίνεται άκαμπτος και μεταμορφώνεται σε ζωντανό μνημείο. Αυτό σημαίνει ότι σταδιακά παύει να προσθέτει κάτι καινούριο στο σκάκι και δεν αντιλαμβάνεται την κυρίαρχη τάση στη εξέλιξη του παιχνιδιού. Έτσι, αργά ή γρήγορα, έρχεται αναπόφευκτα η τιμωρία, καθώς ο νέος διεκδικητής, σε αντίθεση με τον πρωταθλητή, συνήθως κάνει ένα βήμα προς τα εμπρός».
(δελτίο Τύπου)

Απόδοση: Κώστας Κολιόπουλος
Σελ. 674
Σχήμα: 24,5 Χ 17,5
Σκληρό εξώφυλλο
Ασπρόμαυρη εικονογράφηση και φωτογραφικό υλικό
Τιμή: 38.00€
Εκδόσεις Κέδρος

Grigory Levenfish

Ο Genna Sosonko, στο βιβλίο Russian Silhouettes, μεταφέρει τις μαρτυρίες μερικών γκρανμέτρ που είχαν γνωρίσει τον Grigory Levenfish. Όλοι, μιλούν για έναν αξιοπρεπή και ανεξάρτητο άνθρωπο που ποτέ δεν διαμαρτυρήθηκε για τις δύσκολες συνθήκες διαβίωσής του στη Σοβιετική Ένωση, σε σχέση με την υποστήριξη που είχαν άλλοι κορυφαίοι σκακιστές. Ο Boris Spassky τον συνάντησε τυχαία στο μετρό της Μόσχας, λίγες μέρες πριν το θάνατό του. Θυμάται πως ο Levenfish παρουσίαζε οικτρή όψη, έσφιγγε το στόμα του με ένα μαντήλι αλλά δικαιολογήθηκε πως ερχόταν από κάποια οδοντική εξαγωγή. Ο Vasily Smyslov θυμάται την ημέρα που ο Levenfish τον επισκέφτηκε, λίγα χρόνια πριν το τέλος της ζωής του, κρατώντας μια στοίβα με σημειώσεις. Ήταν τα χειρόγραφά του με τις θεωρητικές εργασίες του για τα φινάλε Πύργων, έργο ζωής. Ζήτησε από τον Smyslov να ελέγξει το υλικό για πιθανά λάθη και μετά από κάποιες μικρές διορθώσεις το έργο εκδόθηκε το 1957 με τον τίτλο (της αγγλικής μετάφρασης) The Theory Of Rook Endings, φέροντας τα ονόματα και των δυο παικτών, ως συγγραφέων. Όπως είναι γνωστό, το βιβλίο αυτό θεωρείται όχι μόνο κλασικό στο είδος του, αλλά και το καλύτερο που έχει εκδοθεί ποτέ για το συγκεκριμένο θέμα. Το γνωρίζουμε σαν σημείο αναφοράς, «τα φινάλε Πύργων του Smyslov», αλλά ο ίδιος ο πρώην παγκόσμιος πρωταθλητής ουδέποτε προσπάθησε να οικειοποιηθεί την εργασία του Levenfish και παραδέχεται με ευγένεια ότι όλη η βασική δουλειά έγινε από τον συνεργάτη του.


Για τις σκακιστικές ικανότητες του Grigory Levenfish, ο Sosonko σημειώνει πως ήταν εξαιρετικός παίκτης στο τακτικό παιχνίδι, διέπρεπε στα απροσδόκητα ξαφνικά συνδυαστικά χτυπήματα και υπήρξε σπουδαίος θεωρητικός ανοιγμάτων. Η επίθεση Levenfish (1. e4 c5 2. Nf3 d6 3. d4 cxd4 4. Nxd4 Nf6 5. Nc3 g6 6. f4) ποτέ δεν ήταν ο δημοφιλέστερος τρόπος αντιμετώπισης του συστήματος Δράκου της Σικελικής, παραμένει όμως αξιόπιστη ως σήμερα.
Ο Levenfish είχε κερδίσει σχεδόν όλους τους κορυφαίους Ρώσους και Σοβιετικούς σκακιστές στο διάστημα 1910-1950. Επίσης είχε κερδίσει τους παγκόσμιους πρωταθλητές Lasker και Alekhine.

Γεννήθηκε το 1889 σε περιοχή της Πολωνίας που ήταν τότε μέρος της Ρωσικής Αυτοκρατορίας, ήταν εβραϊκής καταγωγής και σπούδασε χημικός μηχανικός στην Αγία Πετρούπολη. Η πρώτη του αναγνώριση ως υποσχόμενου σκακιστή κορυφής έγινε το 1909, όταν κέρδισε το πρωτάθλημα της πόλης. Μετείχε στο ιστορικό τουρνουά του Carlsbad το 1911, χωρίς όμως ιδιαίτερα καλό αποτέλεσμα. Ήταν η μόνη φορά που ταξίδεψε εκτός των ορίων της Ρωσίας. Το σκακιστικό του στυλ παρομοιαζόταν με εκείνο του Chigorin, κέρδισε τα πρωταθλήματα του Leningrand του 1922, 1924 και 1925, καθώς και πολλά ισχυρά τουρνουά που διεξάγονταν στη Σοβιετική Ένωση. Αναδείχθηκε πρωταθλητής ΕΣΣΔ το 1934 (σε ισοβαθμία) και το 1937 (μόνος του). Αναδείχθηκε ισόπαλος σε ματς 13 παρτίδων με τον Botvinnik ,το 1937.
Παρά τις επιτυχίες του, οι σοβιετικές αρχές σχεδόν τον αγνοούσαν. Προωθούσαν τον μεγάλο του αντίπαλο, τον Mikhail Botvinnik. Ο Levenfish ανήκε στην παλιά γενιά, ήταν 22 χρόνια μεγαλύτερος από τον Botvinnik και έτσι δεν είχε ρεαλιστικές πιθανότητες να γίνει παγκόσμιος πρωταθλητής. Όμως δεν είχε ούτε τις παροχές που είχαν οι άλλοι μεγάλοι σοβιετικοί μετρ της εποχής του. Για παράδειγμα ήταν ο μοναδικός που δεν αμειβόταν από το κράτος, έτσι ζούσε σε ένα ρημαγμένο διαμέρισμα. Επιπλέον οι σοβιετικοί του αρνήθηκαν τη συμμετοχή του στο AVRO του 1938, αν και ήταν εκείνη τη χρονιά ο πρωταθλητής της μεγάλης χώρας. Ο Levenfish έπαιζε μόνο εντός ΕΣΣΔ. Πέθανε το 1961, στη Μόσχα.

(πρώτη δημοσίευση 11/1/2008)

Η Ρουλέτα

Μέρες του 1983. Φωτογραφία από το ματς των διεκδικητών Σμίσλοβ-Χίμπνερ 5-5 που κρίθηκε στην μπίλια του καζίνο του Φέλντεν. Τα αυστριακά (κρατικά) καζίνο ήταν τη δεκαετία του 1980 μεγάλοι σκακιστικοί χορηγοί.

Δίπλα στο Σμίσλοβ κάθεται ο Κάζιτς, κορυφαίος διαιτητής της εποχής, η κυρία πίσω τους είναι η Γκερτρούντε Βάγκνερ, πρόεδρος της Αυστριακής ομοσπονδίας και ισχυρή σκακιστική παράγοντας της εποχής και ο τύπος με τα γυαλιά πάνω και δίπλα από τον γκρουπιέρη είναι ένας Κουρτ Γιούνγκβιρτ, Αυστριακός, τότε αντιπρόεδρος της FIDE και πολιτικό alpha-animal της Στυρίας. Ο Χίμπνερ δεν διακρίνεται πουθενά. Θεώρησε παρωδία την διαδικασία και δεν παραβρέθηκε...

Ο Σμίσλοβ και ο Χίμπνερ αναδείχτηκαν ισόπαλοι 5-5 κατά τη κανονική διάρκεια του ματς και 2-2 στις 4 παρτίδες του tie-break (συνολικό σκορ 7-7). Έτσι, ο νικητής θα κρινόταν στην μπίλια. Στο πρώτο γύρισμα η μπίλια σταμάτησε στο μηδέν, ενώ στο δεύτερο γύρισμα ήρθε το χρώμα που είχε επιλέξει ο Σμίσλοβ, ο οποίος με αυτόν τον τρόπο προκρίθηκε στα ημιτελικά.

***Δείτε άρθρο του Robert Byrne στους N.Y. Times (Μάιος 1983)
***Ευχαριστώ τον Τάκη Δρεπανιώτη για τη φωτογραφία και τα στοιχεία.

*** Νέα πρωτότυπα και αντικειμενικά κριτήρια άρσης ισοβαθμίας!
Σχετικά με τα κριτήρια άρσης ισοβαθμίας στο WWCC 2008 :

Νομίζω ότι πρέπει να κινηθούμε μεταξύ δύο σταθερών σημείων. Το ένα είναι το ανελαστικό χρονοδιάγραμμα του τουρνουά, και το άλλο η ανάγκη επιλογής για την άρση των ισοβαθμιών όσο πιο «σκακιστικών» κριτηρίων γίνεται.

Το πρώτο σταθερό σημείο δεν επιτρέπει στους παίκτες να παίζουν εσαεί, τουλάχιστον όχι να παίζουν εσαεί με «κανονικό» χρόνο. Μπορεί να οδηγηθούμε σε τραγελάφους όπως στο ΚΚ1 του 1984, στο οποίο, μετά από πέντε μήνες και 48 παρτίδες, δεν είχε βγει ακόμα νικητής, και αν δεν είχε, προεδρικώ δικαιώματι, διακοπεί, ποιος ξέρει μετά από πόσο χρόνο και στις πόσες παρτίδες θα έληγε.

Το δεύτερο σταθερό σημείο προκρίνει κριτήρια που έχουν να κάνουν με την άμεση σύγκριση της δυναμικότητας των παικτών τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο διεξαγωγής των αγώνων. Αντίθετα, δεν προκρίνει κριτήρια που ευνοούν π.χ. τον μικρότερης ηλικίας ή χαμηλότερου Έλο (πάλι αυτό!) παίκτη, καθώς και κριτήρια που έχουν να κάνουν με τη στεγνή τύχη, όπως έγινε στο ματς Σμύσλοβ – Χύμπνερ το 1983, στο οποίο, στην εφαρμογή του κριτηρίου ισοβαθμίας, έχασε ο μαύρος, όμως δεν κέρδισε ο λευκός, αλλά ο ...κόκκινος, και μάλιστα με τη δεύτερη, αφού στην πρώτη η μπίλια έκατσε στο ζερό!

Πλάκα πλάκα, ειδικά σε ένα τουρνουά νοκ άουτ, δύσκολα μπορεί να επινοήσει κανείς αντικειμενικότερα, ή μάλλον περισσότερο αδιάβλητα, κριτήρια από τα μπλιτς και τον ξαφνικό θάνατο ή παραλλαγές ή συνδυασμούς αυτών. ‘Οποιος προκριθεί, κέρδισε τον άλλον σε απευθείας αναμέτρηση, έστω και με μειωμένο χρόνο. Αυτή δεν είναι η πεμπτουσία του νοκ άουτ;

Επιπρόσθετα, και ανεξάρτητα από τα κριτήρια άρσης ισοβαθμίας, για τουρνουά νοκ άουτ μιλάμε πάντα, έχει συζητηθεί η πρόβλεψη ρεπασάζ ή αποκλεισμού στα δύο ή τρία χαμένα ματς, όμως αν είναι έτσι γιατί δεν το κάνουμε κατευθείαν ελβετικό σε ίσο αριθμό γύρων με το νοκ άουτ, χώρια ότι αμφιβάλλω αν θα επηρεαζόταν η ανάδειξη του τελικού νικητή, που είναι και το ζητούμενο.

Από την πλευρά μου, και επειδή σοφόν το σαφές, πού να κάθεσαι τώρα να βγάζεις μπούχολτς και προοδευτικές βαθμολογίες και πολυώνυμα Λαγκράνζ, έρχομαι να εμφυσήσω νέα πνοή στους μυκτήρες του θνησιγενούς σώματος των κριτηρίων ισοβαθμίας προτείνοντας δύο απλά κριτήρια που μπορούν να εφαρμοστούν όχι μόνο σε νοκ άουτ, αλλά και σε πουλ, και σε ελβετικά, και επίσης αν οι ισοβαθμούντες είναι όχι μόνο δύο, αλλά περισσότεροι :

- Αν όλοι ή οι περισσότεροι ισοβαθμούντες είναι μέχρι 12 ετών, κάποιο παιχνίδι αυλής, ας πούμε το πέτρα – ψαλίδι – χαρτί.
- Αν όλοι ή οι περισσότεροι ισοβαθμούντες είναι άνω των 12 ετών, κάποιο στρατηγικό παιχνίδι, ας πούμε το γιαμ.

Σκηνικό : να ισοβαθμούν, λέει, δύο ομάδες στην κανονική διάρκεια της Α΄ Εθνικής, και στο μπαράζ, στον ίδιο χώρο, με τις ίδιες συνθέσεις, να κουδουνίζουν τα ζάρια και να πέφτουν σε πεντάδες πάνω σε 12, 14, 20, ποιος ξέρει πόσες σκακιέρες θα ισχύουν τότε... «Και, ναι, αγαπητοί τηλεθεατές, ο ακαταγώνιστος Φισερόπουλος στην πρώτη προνηπιακή σκακιέρα πετυχαίνει φουλ του πέντε και περνάει μπροστά στο σκορ! Ο «Βουκεφάλας» ένα μόλις βήμα από την επικράτηση επί του «Καστρόπυργου» και από την κατάκτηση του βαρύτιμου τροπαίου που γενναιόδωρα αθλοθέτησαν οι χορηγοί που βλέπετε στη γιγαντοαφίσσα της διοργάνωσης στο φόντο! Η αδρεναλίνη στα ύψη, αγαπητοί τηλεθεατές» :-)

«Καλοπροαίρετος», 2 Σεπτεμβρίου 2008
http://skakistiko.blogspot.com/2008/08/blog-post_16.html

Grigory Levenfish

Ο Genna Sosonko, στο βιβλίο Russian Silhouettes, μεταφέρει τις μαρτυρίες μερικών γκρανμέτρ που είχαν γνωρίσει τον Grigory Levenfish. Όλοι, μιλούν για έναν αξιοπρεπή και ανεξάρτητο άνθρωπο που ποτέ δεν διαμαρτυρήθηκε για τις δύσκολες συνθήκες διαβίωσής του στη Σοβιετική Ένωση, σε σχέση με την υποστήριξη που είχαν άλλοι κορυφαίοι σκακιστές. Ο Boris Spassky τον συνάντησε τυχαία στο μετρό της Μόσχας, λίγες μέρες πριν το θάνατό του. Θυμάται πως ο Levenfish παρουσίαζε οικτρή όψη, έσφιγγε το στόμα του με ένα μαντήλι αλλά δικαιολογήθηκε πως ερχόταν από κάποια οδοντική εξαγωγή. Ο Vasily Smyslov θυμάται την ημέρα που ο Levenfish τον επισκέφτηκε, λίγα χρόνια πριν το τέλος της ζωής του, κρατώντας μια στοίβα με σημειώσεις. Ήταν τα χειρόγραφά του με τις θεωρητικές εργασίες του για τα φινάλε Πύργων, έργο ζωής. Ζήτησε από τον Smyslov να ελέγξει το υλικό για πιθανά λάθη και μετά από κάποιες μικρές διορθώσεις το έργο εκδόθηκε το 1957 με τον τίτλο (της αγγλικής μετάφρασης) The Theory Of Rook Endings, φέροντας τα ονόματα και των δυο παικτών, ως συγγραφέων. Όπως είναι γνωστό, το βιβλίο αυτό θεωρείται όχι μόνο κλασικό στο είδος του, αλλά και το καλύτερο που έχει εκδοθεί ποτέ για το συγκεκριμένο θέμα. Το γνωρίζουμε σαν σημείο αναφοράς, «τα φινάλε Πύργων του Smyslov», αλλά ο ίδιος ο πρώην παγκόσμιος πρωταθλητής ουδέποτε προσπάθησε να οικειοποιηθεί την εργασία του Levenfish και παραδέχεται με ευγένεια ότι όλη η βασική δουλειά έγινε από τον συνεργάτη του.



Για τις σκακιστικές ικανότητες του Grigory Levenfish, ο Sosonko σημειώνει πως ήταν εξαιρετικός παίκτης στο τακτικό παιχνίδι, διέπρεπε στα απροσδόκητα ξαφνικά συνδυαστικά χτυπήματα και υπήρξε σπουδαίος θεωρητικός ανοιγμάτων. Η επίθεση Levenfish (1. e4 c5 2. Nf3 d6 3. d4 cxd4 4. Nxd4 Nf6 5. Nc3 g6 6. f4) ποτέ δεν ήταν ο δημοφιλέστερος τρόπος αντιμετώπισης του συστήματος Δράκου της Σικελικής, παραμένει όμως αξιόπιστη ως σήμερα.
Ο Levenfish είχε κερδίσει σχεδόν όλους τους κορυφαίους Ρώσους και Σοβιετικούς σκακιστές στο διάστημα 1910-1950. Επίσης είχε κερδίσει τους παγκόσμιους πρωταθλητές Lasker και Alekhine.

Γεννήθηκε το 1889 σε περιοχή της Πολωνίας που ήταν τότε μέρος της Ρωσικής Αυτοκρατορίας, ήταν εβραϊκής καταγωγής και σπούδασε χημικός μηχανικός στην Αγία Πετρούπολη. Η πρώτη του αναγνώριση ως υποσχόμενου σκακιστή κορυφής έγινε το 1909, όταν κέρδισε το πρωτάθλημα της πόλης. Μετείχε στο ιστορικό τουρνουά του Carlsbad το 1911, χωρίς όμως ιδιαίτερα καλό αποτέλεσμα. Ήταν η μόνη φορά που ταξίδεψε εκτός των ορίων της Ρωσίας. Το σκακιστικό του στυλ παρομοιαζόταν με εκείνο του Chigorin, κέρδισε τα πρωταθλήματα του Leningrand του 1922, 1924 και 1925, καθώς και πολλά ισχυρά τουρνουά που διεξάγονταν στη Σοβιετική Ένωση. Αναδείχθηκε πρωταθλητής ΕΣΣΔ το 1934 (σε ισοβαθμία) και το 1937 (μόνος του). Αναδείχθηκε ισόπαλος σε ματς 13 παρτίδων με τον Botvinnik ,το 1937.
Παρά τις επιτυχίες του, οι σοβιετικές αρχές σχεδόν τον αγνοούσαν. Προωθούσαν τον μεγάλο του αντίπαλο, τον Mikhail Botvinnik. Ο Levenfish ανήκε στην παλιά γενιά, ήταν 22 χρόνια μεγαλύτερος από τον Botvinnik και έτσι δεν είχε ρεαλιστικές πιθανότητες να γίνει παγκόσμιος πρωταθλητής. Όμως δεν είχε ούτε τις παροχές που είχαν οι άλλοι μεγάλοι σοβιετικοί μετρ της εποχής του. Για παράδειγμα ήταν ο μοναδικός που δεν αμειβόταν από το κράτος, έτσι ζούσε σε ένα ρημαγμένο διαμέρισμα. Επιπλέον οι σοβιετικοί του αρνήθηκαν τη συμμετοχή του στο AVRO του 1938, αν και ήταν εκείνη τη χρονιά ο πρωταθλητής της μεγάλης χώρας. Ο Levenfish έπαιζε μόνο εντός ΕΣΣΔ. Πέθανε το 1961, στη Μόσχα.

Rabinovich - Levenfish, Leningrand 1923 (Two Knights, C59)
1.e4 e5 2.Nf3 Nc6 3.Bc4 Nf6 4.Ng5 d5 5.exd5 Na5 6.Bb5+ c6 7.dxc6 bxc6 8.Be2 h6 9.Nf3 e4 10.Ne5 Bd6 11.d4 Qc7 12.Bd2 Nb7 13.Bc3 Nd5 14.Qd2 O-O 15.Na3 f6 16.Nec4

16...Bxh2 17.g3 Bxg3 18.fxg3 e3 19.Qd3 Qxg3+ 20.Kd1 Nf4 21.Qe4 Bg4 22.Re1 Bxe2+ 23.Rxe2 Qg4 0-1. Μπορείτε να δείτε την παρτίδα εδώ

Levenfish - Botvinnik, Moscow 1937 (Grunfeld, D83)
1.d4 Nf6 2.c4 g6 3.Nc3 d5 4.Bf4 Bg7 5.e3 O-O 6.Qb3 c5 7.cxd5 cxd4 8.exd4 Nbd7 9.Be2 Nb6 10.Bf3 Bf5 11.Rd1 Qd7 12.h3 h5 13.Be5 Rfd8 14.Bxf6 exf6 15.Nge2 Rac8 16.O-O Nc4 17.Ng3 Nd6 18.Rfe1 Bf8 19.Be4 Bxe4 20.Ngxe4 Nxe4 21.Nxe4 Kg7 22.Qf3 f5 23.Nc3 b5 24.a3 a5 25.Qg3 b4 26.axb4 axb4 27.Ne2 Kh7 28.Nf4Re8 29.Qf3 Rcd8 30.Re5 Bg7

31.Rde1 Rc8 32.d6 Rf8 33.Rd5 Rfe8 34.Rxe8 Rxe8 35.Nd3 Rd8 36.Nc5 Qc6 37.d7 Bxd4 38.Rxd4 Qxc5 39.Qd5 Qxd5 40.Rxd5 Kg7 41.Kf1 1-0. Μπορείτε να δείτε την παρτίδα εδώ

Μέρος των ιστορικών στοιχείων της δημοσίευσης βασίζεται στο λήμμα της wikipedia για τον Grigory Levenfish http://en.wikipedia.org/wiki/Grigory_Levenfish