Σκάκι στα πάρκα

Του Μέτοικου στη Νίσυρο

Ο Χάμφρεϊ Μπόγκαρντ κι ο Στάνλεϊ Κιούμπρικ επέζησαν σε δύσκολες εποχές παίζοντας σκάκι για μικροποσά στα πάρκα της Νέας Υόρκης. Ο ίδιος ο Κάρλσεν, στο πρόσφατο ταξίδι του στην πόλη που ποτέ δεν κοιμάται, άφησε για λίγο τα φώτα της πασαρέλας για να παίξει κάποιες παρτίδες με τους επαγγελματίες του Washington Park. O δήμος, εδώ και δέκα χρόνια διοργανώνει στο Central Park μεγάλα ράπιντ τουρνουά, το τελευταίο έγινε στα τέλη του περασμένου Σεπτέμβρη. Φανταστείτε λοιπόν την έκπληξη που θα πρέπει να δοκίμασε μια ομάδα 7 ανδρών που έπαιζε ήσυχα-ήσυχα το σκάκι της στις σκακιέρες ενός πάρκου του Μανχάταν ένα σαββατιάτικο μεσημέρι του Οκτώβρη, όταν είδαν ένα αστυνομικό αυτοκίνητο να σταματάει στις πύλες του πάρκου και τους αστυνομικούς που βγήκαν απ' αυτό να τους πλησιάζουν και να τους επιδίδουν κλήση να παρουσιαστούν στο δικαστήριο.

Ο λόγος; Οι σκακιέρες ήταν μέσα σε παιδική χαρά και μια ανακοίνωση απαγόρευε την είσοδο ενηλίκων που δεν συνοδεύουν τα παιδιά τους. Μάταια οι σκακιστές ανέφεραν πως είχαν την άδεια από τον υπεύθυνο του πάρκου, ο οποίος τους είπε πως ο κανονισμός αφορούσε τους παιδεραστές, στους ζηλωτές αστυνομικούς. Λεπτομέρεια: την ώρα του περιστατικού δεν υπήρχαν παιδιά στην παιδική χαρά.

Η είδηση διαδόθηκε γρήγορα και την ημέρα που έπρεπε να παρουσιαστούν στο δικαστήριο, οι πέντε από αυτούς αποδέχτηκαν ένα συμβιβασμό. Αφέθηκαν ελεύθεροι και η υπόθεση θα παραγραφεί αν τους επόμενους έξι μήνες δεν βρεθούν αντιμέτωποι με τον νόμο. Ο Yacahudah Harrison και ο Christopher Peralta διάλεξαν τον δύσκολο δρόμο. Να πάνε σε δικάσιμο, και να διεκδικήσουν το δικαίωμά τους να παίζουν σκάκι στα πάρκα. Η υπόθεση κράτησε μόνο λίγα λεπτά καθώς, όπως αποδείχτηκε, οι αστυνομικοί είχαν κάνει ένα γραφειοκρατικό λάθος στην κλήτευση που επέδωσαν (αναφέρθηκαν σε άλλο σημείο του κανονισμού) και οι σκακιστές αφέθηκαν ελεύθεροι, αλλά η ουσία της υπόθεσης εκκρεμεί.

Έχουν οι σκακιστές δικαίωμα να παίζουν σκάκι στα πάρκα; Ο δικηγόρος τους, ένας παλαίμαχος υπερασπιστής των πολιτικών δικαιωμάτων, δήλωσε πως θα ζητήσει από την υπεύθυνη για τα πάρκα διεύθυνση του Δήμου, ν' αλλάξει τον σχετικό κανονισμό, ενώ κάποιοι πιό ψύχραιμοι προτείνουν την απλή λύση να βγουν οι σκακιέρες απο τις παιδικές χαρές, αλλά να παραμείνουν μέσα στα πάρκα.

Αναλυτικά στο chessvibes

Σκιτσοκουίζ

Πάει καιρός πολύς από τότε που δημοσιεύτηκε στο ιστολόγιο το τελευταίο φωτοκουίζ. Συνήθως, αυτού του είδους οι μικροαναρτήσεις γίνονται αφορμή για ωραία ιστορική αναδρομή στα σχόλια. Να επανέλθουμε μετά από 4-5 μήνες, με ένα σκίτσο που έστειλε ο Μέτοικος. 18 κορυφαίοι σκακιστές της εποχής, σχεδόν 40 χρόνια πριν, μετέχουν σε ένα από τα κορυφαία τουρνουά εκείνη την περίοδο. Πόσους μπορείτε να αναγνωρίσετε και ποιο ήταν το τουρνουά; Νομίζω πως δεν είναι ιδιαίτερα δύσκολο. Μπορείτε, πάντως, να μεγεθύνετε την εικόνα κάνοντας κλικ σε οποιοδήποτε σημείο της επιφάνειάς της.

Εικόνες

Τουλάχιστον 30 άνθρωποι σκοτώθηκαν σήμερα σε συγκρούσεις με Άραβες νομάδες στα σύνορα ανάμεσα στο βόρειο και το νότιο Σουδάν στην διαφιλονικούμενη περιοχή Αμπιέι, κατά τη δεύτερη ημέρα του δημοψηφίσματος για την ανεξαρτητοποίηση του νότου. Πρόκειται για το γνώριμο κοπαδιαστό αράδιασμα αριθμών θυμάτων πολέμου, όπου η ανθρώπινη ζωή χάνει την τιμή της και την αξία της. Στη φωτογραφία που δημοσιεύουν σήμερα τα μεγάλα διεθνή πρακτορεία, τρία παιδιά που έχουν πάρει το δρόμο της προσφυγιάς παίζουν μια παρτίδα σκάκι δίπλα στα ξεσπιτωμένα υπάρχοντα των οικογενειών τους.

«Σκακιστική Ιστορία» στο Art Gallery Café

Σε ένα πλοίο το 1941 εξελίσσεται η «Σκακιστική Ιστορία» του Στέφαν Τσβάιχ, που «ανεβαίνει» φέτος για δεύτερη συνεχή χρονιά στο Art Gallery Café από τη Δευτέρα 10 Ιανουαρίου. Ο Τσβάιχ υποστηρίζει πως το σκάκι είναι «Το μοναδικό παιχνίδι που ανήκει σε όλους του λαούς και σε όλες τις εποχές, και για το οποίο κανείς δεν ξέρει ποιος θεός το έφερε στη γη, για να σκοτώνει την πλήξη, για να οξύνει το πνεύμα και να ευφραίνει την ψυχή...». Η «Σκακιστική Ιστορία» είναι ένας αγώνας μεταξύ ενός παγκόσμιου πρωταθλητή στο σκάκι και ενός αυστριακού εξόριστου, ο οποίος είχε χρησιμοποιήσει το παιχνίδι σαν πνευματικό καταφύγιο την εποχή που ήταν κρατούμενος της Γκεστάπο.

Η σκηνοθεσία είναι του Γιάννη Γιούλη ο οποίος πρωταγωνιστεί μαζί με τους Νίκο Τριανταφυλλόπουλο, Γιάννη Πισκιτζή, Θέμη Καραγιάννη, Βασιλική Ντόριζα. Σκακιστικός σύμβουλος ο Ελισσαίος Βλάχος, γραφιστικά του Νικόλαου Μυλωνά.

Η πρεμιέρα του έργου είναι προγραμματισμένη για τη Δευτέρα 10 Ιανουαρίου στις 21.00 και παραστάσεις θα πραγματοποιηθούν τη Δευτέρα 17 και 31 Ιανουαρίου. .

Πληροφορίες

Art Gallery Café, Ιπποκράτους 1 & Γαληνού, Βούλα
τηλ. 210-8958866
Μουσικά δρώμενα από εναλλασσόμενα μουσικά σύνολα που αναβιώνουν το εγκάρδιο κλίμα των μπουάτ από Τρίτη μέχρι Σάββατο. Οι εκθέσεις λειτουργούν από τις 9 π.μ. μέχρι τις 2 π.μ.
site: http://www.artgallerycafe.gr/

Περσικοί κήποι

Την ημέρα εκείνη, γνωστήν έκτοτε και επαναλαμβανόμενη κατ' έτος ως Μεγάλη Τρίτη, κι έξι αιώνες ύστερα από «τα δραματικά γεγονότα της Μεσοποταμίας» ο Αίρων τας αμαρτίας του Κόσμου κι ο Προφήτης Μεχμέτ έπαιζαν ζατρίκιο στον Παράδεισο καθισμένοι πάνω σε δύο βασιλικές τίγρεις της Σιβηρίας, κάτω από τη σκιά του Δένδρου της Γνώσης του Καλού και του Κακού. Ένας είναι ο Θεός, δήλωνε ο Προφήτης Μωάμεθ και ο Αίρων έκανε τρεις κινήσεις σε μία με τον ίππο του - χαμογελούσε ο Προφήτης και ρωτούσε κατόπιν τον χλωμό -σαν τον Άγιο Φραγκίσκο της Ασίζης- Αμνό: «με τα σφαχτάρια του έρωτος τι θα κάνεις;»...

Μια χαρακιά από μαχαιριά ανεπίδοτου έρωτα στην παλάμη του είχε ο κρινόμενος· «μην ανησυχείς» του είπε τρυφερά ο Ιησούς «τα ίχνη απ' τα καρφιά θα την καλύψουν»· και τον έκρινε: ερωτευμένος στον Αιώνα φως εκ φωτός να κατεβαίνει κάθε φορά στον Αδη ο Ορφέας. Την ίδια ώρα τυραγνισμένος, αμφιρρέπων και πυρίμορφος ο Ιούδας οργάνωνε το έργον. Σε ένα ρυάκι που δεν έβγαζε πουθενά αποθήκευε τα δάκρυά του. Αυτός ο δυστυχής. Που δεν θα μάθαινε ποτέ τις άγνωστες λέξεις του μέλλοντος. Το μαύρο αρνί ετοίμαζε τη δική του θυσία, με μαύρο δάκρυ, ο Αγιος Αμνημόνευτος. «Κι αυτόν τον αγαπάς!» χαμογέλασε γαλήνιος ο Προφήτης, χαμογέλασε και ο Αίρων...

ΣΤΑΘΗΣ Σ. 30.ΙΙΙ.2010

Θέσεις από τον διαγωνισμό της Γλυφάδας

Όπως ήδη γνωρίζετε από προηγούμενη ανάρτηση, το απόγευμα, κατά την κενή ημέρα του όπεν «Ελληνικό-Αργυρούπολη-Γλυφάδα» έγινε διαγωνισμός επίλυσης συνδυασμών (θέσεις από παρτίδες), που επιμελήθηκε ο Γιάννης Γαρουφαλίδης. Δόθηκαν 8 συνδυασμοί στους σκακιστές που συμμετείχαν, με συνολικό χρόνο επεξεργασίας δυο ώρες. Επέλεξα να παρουσιάσω στο ιστολόγιο τους τρεις απ' αυτούς, μέτριας δυσκολίας. Μπορείτε να γράψετε τις λύσεις (για μια ή περισσότερες θέσεις, για όσες θέλετε) στο χώρο των σχολίων. Επίσης, αναρωτιέμαι σε πόσο χρόνο βρίσκουν τη νικηφόρα συνέχεια οι μηχανές.
Update 7/1/2011 (11:00 πμ): Ανέβασα τους 8 συνδυασμούς (μαζί με τις λύσεις) σε αρχείο pdf http://freepdfhosting.com/26420e107b.pdf το οποίο μπορείτε να δείτε online ή να κατεβάσετε.

1. Miles - Martin, Birmingham, 1977

Παίζουν τα λευκά και κερδίζουν

2. Pineault – Guill, USA 2002

Παίζουν τα μαύρα και κερδίζουν

3. Nyback – Svidler, Khanty-Mansiysk 2009

Παίζουν τα λευκά και κερδίζουν

Μέρες του '62

Ιούνιος 1962, στην πόλη Βίνα ντελ Μαρ της Χιλής, Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου. Δυο χρόνια πριν, το μεσημέρι της 22ης Μαΐου 1960, η χώρα είχε χτυπηθεί από τον πιο σφοδρό σεισμό που έχει καταγραφεί στη σύγχρονη ιστορία του πλανήτη, 9,5 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ, που προκάλεσε τον θάνατο σε χιλιάδες ανθρώπους και υλικές καταστροφές αρμαγεδωνικής έκτασης. Το απόκοσμο αυτό φαινόμενο χαράχτηκε ανεξίτηλα στη συλλογική μνήμη, θυμάμαι ενδεικτικά την Ισαμπέλ Αλιέντε, που γράφει για την ανάμνηση του Gran terremoto de Chile στο «Σπίτι των Πνευμάτων». Όλα λοιπόν έδειχναν πως η Χιλή θα εγκατέλειπε τη διοργάνωση της ποδοσφαιρικής φιέστας και οι αγώνες θα διεξάγονταν στη γειτονική Αργεντινή, τη χώρα που διέθετε τα γήπεδα, την ποδοσφαιρική κουλτούρα και ήταν αυτή που είχε κάποιο παράπονο, αφού σε σχέση με τις Ουρουγουάη και Βραζιλία, δεν είχε φιλοξενήσει το Παγκόσμιο Κύπελλο. Τελικά αποφασίστηκε το Παγκόσμιο Κύπελλο να γίνει στη Χιλή, όπως ήταν προγραμματισμένο, χάρη στο πείσμα του προέδρου της ποδοσφαιρικής ομοσπονδίας της χώρας Κάρλος Ντίμπορν, ο οποίος όμως πέθανε αιφνίδια ένα μήνα πριν ξεκινήσει εκείνο το μουντιάλ. Στη σπάνια φωτογραφία που δημοσίευσε χθες το getty images, ο μέσος της εθνικής Βραζιλίας Βαλντίρ-Περέϊρα (γνωστός σαν Ντίντι) την παραμονή του προημιτελικού αγώνα Βραζιλίας - Αγγλίας, ξεκουράζεται παίζοντας σκάκι, στο ξενοδοχείο της αποστολής. Bασικό στέλεχος της εθνικής Βραζιλίας που κέρδισε τα Παγκόσμια Κύπελλα το 1958 και 1962, ενώ πήρε μέρος και στη διοργάνωση του 1954. O Ντίντι ανακάλυψε το φαλτσαριστό σουτ που οι συμπατριώτες του το έλεγαν «φόλια σέκα», δηλαδή «ξερό φύλλο». Αυτό το φάλτσο ήταν ο φόβος κάθε τερματοφύλακα. Έφυγε από τη ζωή στις 12 Μαΐου 2001, στο Κάμπος του Ρίο.

Εικόνες

Ενώ το ιστορικό τουρνουά της αγγλικής πόλης Χέιστινγκς πλησιάζει προς το τέλος του (87η διοργάνωση στη σειρά! -φέτος συμμετέχει και ο Βασίλης Κοτρωνιάς), ανέσυρα μια φωτογραφία από το χιονισμένο Χέιστινγκς των αρχών του '70, όπου ο Αμερικανός GM Ρόμπερτ Μπερν (αριστ.) παίζει μπλιτς με τον Ρέιμοντ Κιν (δεξ.). Όρθιος, με το σκούφο, παρακολουθεί ο Σοβιετικός GM και ψυχολόγος Νικολάι Κρόγκιους. Ο Κιν έγινε GM λίγα χρόνια αργότερα. Η πόλη της νότιας Αγγλίας, έχει γίνει γνωστή στην ιστορία από την μάχη του 1066 μεταξύ Αγγλοσαξόνων και Νορμανδών που αναγράφεται σε όλες τις σελίδες στρατιωτικής ιστορίας και ήταν η τελευταία επιτυχημένη εισβολή στο νησί.

Σκάκι στο Παιδικό Χωριό SOS

Τα παιδιά που προστατεύονται σ' ένα Παιδικό Χωριό SOS είναι παιδιά που για κάποιους σοβαρούς λόγους (κοινωνικούς, οικονομικούς, υγείας) έχουν μόνιμα στερηθεί τη φροντίδα των φυσικών τους γονέων. Στα παιδιά, παρέχεται ένα υποκατάστατο τεχνικής οικογένειας και η δυνατότητα να αποκτήσουν ξανά μια καινούρια οικογένεια, ένα σπίτι, αδέλφια και κυρίως ένα σταθερό πρόσωπο για να ασχολείται μαζί τους, τη Μητέρα SOS.
Στο πλαίσιο πρωτοβουλίας της Επιτροπής Σχολικού Σκακιού της Ε.Σ.Σ.Ν.Α., το Σάββατο, 8 Ιανουαρίου 2011 και ώρα 17:00 θα οργανωθεί ένα σκακιστικό απόγευμα για τα παιδιά του χωριού της Βάρης. Θα πραγματοποιηθεί παρουσίαση του σκακιού και παιχνίδι, ώστε να έρθουν τα παιδιά σε πρώτη επαφή με το σκάκι.
Καλούνται τα σκακιστικά σωματεία να συμμετάσχουν στην εκδήλωση με τους νεαρούς σκακιστές τους.
Η Επιτροπή Σχολικού Σκακιού προγραμματίζει, επίσης, την δημιουργία σκακιστικής φωλιάς με την πραγματοποίηση δωρεάν μαθημάτων σε εβδομαδιαία βάση από τον προπονητή κ. Ιωάννη Παναγάκο. Για περισσότερες πληροφορίες και δήλωσεις συμμετοχής: κ. Βλάχος Γιώργος 6972360874, κ. Παναγάκος Ιωάννης 6906583797.
Ενημερωθείτε για το παιδικό χωριό SOS στην ιστοσελίδα: http://www.sos-villages.gr/index.htm

Διεθνή έλο Ιανουαρίου 2011

Ο Νορβηγός Μάγκνους Κάρλσεν (δεξ.) ξεπέρασε και πάλι τον παγκόσμιο πρωταθλητή Βισβανάθαν Ανάντ (αριστ.) στους πίνακες έλο που ισχύουν για το δίμηνο Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου 2011. Στην τρίτη θέση, πάνω από το 2800 κι αυτός, ο Αρμένιος Λέβον Αρονιάν. Ο Βούλγαρος Βεσελίν Τοπάλοβ υποχώρησε στην 6η θέση της παγκόσμιας κατάταξης.

Οι 10 πρώτοι άνδρες:
1 Carlsen, Magnus g NOR 2814 17
2 Anand, Viswanathan g IND 2810 17
3 Aronian, Levon g ARM 2805 9
4 Kramnik, Vladimir g RUS 2784 16
5 Karjakin, Sergey g RUS 2776 20
6 Topalov, Veselin g BUL 2775 10
7 Grischuk, Alexander g RUS 2773 20
8 Mamedyarov, Shakhriyar g AZE 2772 9
9 Ivanchuk, Vassily g UKR 2764 0
10 Nakamura, Hikaru g USA 2751 16

Οι 10 πρώτες γυναίκες:
1 Polgar, Judit g HUN 2686 0
2 Koneru, Humpy g IND 2607 18
3 Hou, Yifan g CHN 2602 23
4 Kosintseva, Tatiana g RUS 2570 15
5 Kosintseva, Nadezhda m RUS 2552 11
6 Dzagnidze, Nana g GEO 2550 4
7 Stefanova, Antoaneta g BUL 2546 4
8 Muzychuk, Anna m SLO 2529 6
9 Cmilyte, Viktorija g LTU 2526 14
10 Harika, Dronavalli m IND 2520 16

Οι 5 πρώτοι Έλληνες:
1 Papaioannou, Ioannis g GRE 2605 0
2 Kotronias, Vasilios g GRE 2599 9
3 Banikas, Hristos g GRE 2593 9
4 Mastrovasilis, Dimitrios g GRE 2584 9
5 Halkias, Stelios g GRE 2578 0

Οι 5 πρώτες Ελληνίδες:
1 Dembo, Yelena m GRE 2457 6
2 Botsari, Anna-Maria wg GRE 2326 9
3 Makropoulou, Marina wg GRE 2288 9
4 Pavlidou, Ekaterini wm GRE 2215 28
5 Papadopoulou, Vera wm GRE 2210 18
5 Fakhiridou, Ekaterini wm GRE 2210 9

Όλα τα διεθνή έλο στη διεύθυνση: http://ratings.fide.com/

Δυο τραγούδια

Να κλείσουμε τις αναρτήσεις για αυτή τη χρονιά με μουσική. Ίσως όχι πολύ χαρούμενη, όμως είναι η μουσική που έτυχε να παίζει από το cd player σήμερα το μεσημέρι. Να μου συγχωρεθεί ο προσωπικός τόνος των τελευταίων αναρτήσεων:

Γεννήθηκε το 1892 στο προάστιο Αρναούκιοϊ της Κωνσταντινούπολης. Το κανονικό του όνομα ήταν Αντώνης Διαμαντίδης, τον έβγαλαν Νταλγκά λόγω του πάθους του και των γυρισμάτων που έκανε η φωνή του. Καταγόταν από εύπορη οικογένεια, ο πατέρας του ήταν ράφτης στη συνοικία Ισκουτάρ, στην ασιατική πλευρά της Κωνσταντινούπολης. Έτσι κατάφερε ο Νταλγκάς να τελειώσει το σχολείο, μιλούσε αγγλικά και γαλλικά και αυτό του επέτρεψε να ταξιδεύει με τα υπερωκεάνια που πήγαιναν στην Αμερική και να τραγουδά με την ορχήστρα του καραβιού. Μορφωμένος λοιπόν και με αστικούς τρόπους, ο Νταλγκάς ανέβηκε γρήγορα τη μουσική κλίμακα όσον αφορά τη φήμη του. Οι Τούρκοι σήμερα τον θεωρούν τον σπουδαιότερο, μαζί με τον Χαβίζ Μπουρχάν, έναν άλλο, Τούρκο τραγουδιστή. Το 1922, ενώ ταξίδευε με το υπερωκεάνιο «Βασιλεύς Αλέξανδρος» μαθαίνει τα νέα για τη μικρασιατική καταστροφή και εγκαθίσταται με την οικογένειά του μόνιμα στην Ελλάδα, στον Πειραιά αρχικά και αργότερα στα Πετράλωνα. Στην Ελλάδα αρχίζει να εργάζεται ως τραγουδιστής ή μουσικός σε διάφορα κέντρα με Σμυρνέικα, λαϊκά, και ρεμπέτικα συγκροτήματα. Μετά το 1933, και ενώ έχει ήδη εγκαταλείψει το ούτι και παίζει κιθάρα, εξαφανίζεται από τη δισκογραφία και αρχίζει να εμφανίζεται σε διάφορες αριστοκρατικές ταβέρνες τραγουδώντας ελαφρά (καντάδες, ρομάντζες, επιθεωρησιακά κ.λ.π.) τραγούδια. Συνεχίζει τις εμφανίσεις του μέχρι το 1941. Με την είσοδο των Γερμανών στην Αθήνα, εγκαταλείπει το πάλκο, βυθίζεται στη μελαγχολία και πεθαίνει τελικά στις αρχές του 1945.
(μέρος των στοιχείων προέρχεται από το rebetiko wiki).


Σε μια παρέλαση στη Νέα Υόρκη, με μουσικές, με χρώματα και με πλημμυρισμένη από κόσμο την 5η Λεωφόρο, βρισκόμουν μια Κυριακή απόγευμα το φθινόπωρο του 1963, όταν συνάντησα μια γυναικούλα να περπατάει μοναχή με μιαν απελπισμένη αδιαφορία για ό,τι συνέβαινε γύρω της χωρίς κανείς να την προσέχει, χωρίς κανέναν να προσέχει, μόνη, έρημη μες στο άγνωστο πλήθος, που την σκουντούσε, την προσπερνούσε ανυποψίαστο, εχθρικό, αφήνοντάς την να πνιγεί μες στη βαθιά πλημμύρα της Λεωφόρου, μέσα στη θάλασσα που ακολουθούσε, μέσα στ'αγέρι που άρχισε να φυσά. Έμεινα στυλωμένος, ο μόνος που την πρόσεξε, κι έκαμα να την πάρω από πίσω, να την ακολουθήσω και πλησιάζοντας την να της μιλήσω, χωρίς να ξέρω τι να της πω, μα ίσαμε ν'αποφασίσω την έχασα από τα μάτια μου. Έτρεξα λίγο μπρος, ανασηκώθηκα στα πόδια μου για να την ξεχωρίσω μα η μεγάλη μαύρη θάλασσα του κόσμου την είχε καταπιεί. Μέσα μου κάτι σκίρτησε οδυνηρά.
Χωρίς να καταλάβω, είχα σταθεί έξω από το βιβλιοπωλείο του Ριτζιόλλι και στη βιτρίνα του, απέναντί μου ακριβώς, βρισκόταν ένα βιβλίο για τον Ντα Βίντσι, με την Τζοκόντα στο εξώφυλλό του να μου χαμογελά απίθανα αινιγματική, αυτόματα μεγεθυμένη, όσο η γυναίκα που χάθηκε στο δρόμο. Δεν ξέρω γιατί όλ'αυτά μπερδεύτηκαν περίεργα μέσα μου, μαζί μ'ένα εξαίσιο θέμα του Βιβάλντι που είχα ακούσει πριν από λίγες μέρες και εξακολουθούσε να επανέρχεται τυραννικά στη μνήμη μου. Τα δέκα αυτά τραγούδια του δίσκου γράφτηκαν μ'ένα συγκερασμό απελπισίας και αναμνήσεων. Το θέμα είναι η γυναίκα έρημη μες στην μεγάλη πόλη. Το κάθε τραγούδι είναι και ο μονόλογός της, κι όλα μαζί συνθέτουν την ιστορία της. Μια ιστορία σύγχρονη και παλιά μαζί.
(Μάνος Χατζιδάκις)

Εικόνες παραμονής πρωτοχρονιάς

Στην Ασία, με τη διαφορά ώρας που έχουμε, το 2011 βρίσκεται πιο κοντά από ό,τι στην Ευρώπη. Εδώ ένας πιστός Ινδός Σιχ προσεύχεται ενώ στο βάθος, μέσα στα νερά της λίμνης, διακρίνεται ο παραμυθένιος Χρυσός Ναός του Αμριτσάρ. Ένα γνωστό ευφυολόγημα μάς εξηγεί γιατί η Ινδία έχει τόσους ναούς: πού αλλού να ησυχάσεις με τόσα κορναρίσματα στους δρόμους;


Στο Κολόμπο, πρωτεύουσα της Σρι Λάνκα, ένα αγόρι πουλάει πυροτεχνήματα και κροτίδες μπροστά από έναν υπαίθριο πάγκο. Το 2010 ενδεχομένως να ήταν μια καλή χρονιά για το νησί. Ο -άγνωστος σχετικά στη Δύση- εμφύλιος πόλεμος που κράτησε 37 χρόνια και άφησε πίσω του 100.000 νεκρούς (σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΗΕ), έλαβε τέλος επίσημα.


Άγρυπνοι στο Σιάτλ. Χτεσινοβραδινή φωτογραφία, νύχτα 30ής Δεκεμβρίου, στην αμερικανική πόλη του Ειρηνικού. Πολύ μικρά παιδιά, αφροαμερικανικής και ασιατοαμερικανικής καταγωγής περιέργαζονται πίσω από τα τζάμια μιας βιτρίνας πολυκαταστήματος ένα τραινάκι.

Οι ευχές

Τα τελευταία εικοσιτετράωρα του 2010 οι εφημερίδες μιλούν για επιδημία κατάθλιψης, στις λαϊκές αγορές καλοντυμένοι κύριοι περιμένουν να απογευματιάσει για να προμηθευτούν ζαρζαβατικά από το σωρό, το χαμόγελο σπάνια το συναντάς αβίαστο, η εργασιακή αβεβαιότητα είναι καθημερινότητα, η διασκέδαση γίνεται λιγότερο ηχηρή, ένα παιδί σε κοιτάζει στα μάτια και σου λέει ψέμματα, οι φαρμακοποιοί χορηγούν περισσότερα ψυχοφάρμακα από κάθε άλλη φορά, ο ηθοποιός Δημήτρης Καταλειφός λέει ότι προτιμά την κρίση από τον νεοπλουτισμό και το λαϊφστάιλ του Καγιέν, οι επιχειρήσεις μάς προτείνουν φτηνά δώρα, αρκετοί συνεχίζουν να κάνουν γιορτές στο Λονδίνο, ο Νικόλας έκλεισε το μαγαζί του και βιοπορίζεται παίζοντας μουσική στο δρόμο, η τηλεόραση αναπαράγει πλήξη μοναξιά και ψέμματα, το ραδιόφωνο παίζει επαναληπτικά πλέιλιστ από υπολογιστή, ο στίχος της Κικής Δημουλά «δύσκολα μετά βίας προχωρείς/λες κι έχει συλλαλητήριο/η ερημιά στους δρόμους» φαίνεται τόσο επίκαιρος, η Μαρία Κατζουράκη λέει πως οι ευχές της Πρωτοχρονιάς έπαψαν να είναι πληθωριστικές και μαξιμαλιστικές, περιοριζόμαστε σε πιο συμβατικά επιτεύγματα. Ακούγεται σαρκαστικό να ευχηθεί κανείς «ευτυχία» σε αυτό το περιβάλλον. Θα είναι φωτεινό το 2011; Τα νέα τιμολόγια της ΔΕΗ αποκλείουν το ολόφωτο.

Σε κάθε περίπτωση, εύχομαι απλώς καλή χρονιά με την ελπίδα να πραγματωθούν οι μικρούληδες προσιτοί και ορατοί στόχοι που βάζει ο καθένας. Και να συνεχιστούν οι μικρές προσωπικές νίκες στη φθορά και το χρόνο, που συμβολίζονται με κάθε ημερολογιακή αλλαγή έτους. Τις μεγαλεπήβολες ευχές ας τις αφήσουμε στο συρτάρι για το άδηλο μέλλον.
Να θυμηθούμε, κάνοντας ένα άλμα στο ιστορικό κενό και διατηρώντας την παράδοση του ιστολογίου να αναπαράγουμε κάθε φορά, τέτοια μέρα, αριστουργηματικές σκηνές από κινηματογραφικές πρωτοχρονιές, πως είδε ο Αγγελόπουλος την παραμονή πρωτοχρονιάς του 1946 στο «Θίασο». Δεκάλεπτης διάρκειας σκηνή, με τραγούδια και χορό, που είναι κατά τη γνώμη μου από τις κορυφαίες του παγκόσμιου κινηματογράφου. Αξίζει να την παρακολουθήσετε ολόκληρη:

Οι πύργοι της Κρακοβίας

Είναι μια ιστορική πόλη, το καλλιτεχνικό και ακαδημαϊκό κέντρο της χώρας, με πολύ νεαρόκοσμο και ατμόσφαιρα Κεντρικής Ευρώπης, με διατηρημένα κτίρια εποχής και ένα επιβλητικό κάστρο να δεσπόζει. Τα πάνω από 300 ιστορικά κτίρια, οι 60 εκκλησίες και παλάτια της Παλιάς Πόλης έβαλαν την Κρακοβία μέσα στην πρώτη Λίστα Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς που έφτιαξε η UNESCO το 1978. Την εποχή αυτή, σκακιστικοί πύργοι τοποθετούνται σε όλα τα κεντρικά σημεία της Κρακοβίας, στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων για το Παγκόσμιο Σχολικό Πρωτάθλημα 2011 που θα διεξαχθεί τον Απρίλιο στον πολωνική πόλη. Υπολογίζεται πως η Κρακοβία θα στολιστεί με πάνω από 100 γιγαντιαίους πύργους. Η σύγκριση με ανάλογες σημαντικές διοργανώσεις που έγιναν στην Ελλάδα και είχαν μηδενική προβολή, είναι συντριπτική (μέρος των στοιχείων για την πόλη, από την εφημερίδα «Καθημερινή»).

Πάει και το δωρεάν σχολικό βιβλίο

Η γενική επίθεση του Μνημονίου συνεχίζεται. Οργανισμός Εκδόσεων Διδακτικών Βιβλίων. "Οταν Έχω Διάβασμα Βαριέμαι". Έτσι δεν παράφραζαν οι παλαιότεροι τα αρχικά του ΟΕΔΒ; Αυτή ήταν η σχέση των παιδιών με το βιβλίο, που παράχθηκε όλες τις προηγούμενες δεκαετίες, όσο κι αν φαίνεται πολλές φορές πως γινόταν μέσω καταναγκασμών και περιττών πειθαρχοποιήσεων και συστημάτων ελέγχου. Ακόμα και στην περίπτωση που όταν έληγαν οι σχολικές περίοδοι τα βιβλία γίνονταν φύλλο και φτερό και σ' όλα τα σχολεία γύρω γύρω ήταν σαν να έχει χιονίσει σελίδες, ακόμα κι αυτό, ήταν μια κατάσταση που περιέγραφε την τριβή κάθε παιδιού με το βιβλίο, με το εργαλείο της μάθησης, και για τον εκπαιδευτικό και για το παιδί. Ήταν μια σχέση αγάπης και μίσους. Αυτή ήταν η σχέση μας με τη μάθηση, μέσω του δωρεάν βιβλίου που παρείχε ο Οργανισμός, που τώρα καταργείται. Έτσι πολύ απλά, με μια απόφαση της κυβέρνησης. Σύμφωνα με το σχέδιο νόμου που θα παρουσιάσει σήμερα η Α. Διαμαντοπούλου, "ο βασικός άξονας του νέου σχολείου είναι ο ψηφιακός". "Ο σχεδιασμός, η οργάνωση και ο συντονισμός της παραγωγής και διανομής σχολικών βιβλίων, τόσο σε έντυπη όσο και σε ηλεκτρονική μορφή" είναι πλέον συμπληρωματική δραστηριότητα ενός φορέα που θα λειτουργεί με καθεστώς ιδιωτικού δικαίου!

***Ακολουθεί σχετικό άρθρο της Π. Στεφανάκου από τη σημερινή ΑΥΓΗ:
http://www.avgi.gr/ArticleActionshow.action?articleID=589927

Ολόκληρο τον 20ό αιώνα, το δημόσιο σχολείο, στην Ελλάδα, στηριζόταν σε δύο θεσμούς: στον δάσκαλο και στο δωρεάν σχολικό βιβλίο. Αυτοί οι πυλώνες της εκπαιδευτικής διαδικασίας αποτελούσαν βασική υπόσχεση του κράτους. Συνιστούσαν τη στοιχειώδη κανονικότητα του σχολείου. Αμφισβητήθηκαν μόνον σε εθνικές έκτακτες καταστάσεις, σε πολέμους και καταστροφές.

Χθες ανακοινώθηκε η κατάργηση του Οργανισμού Εκδόσεως Διδακτικών Βιβλίων, του γνωστού ΟΕΔΒ με σήμα την κουκουβάγια. Η αρμοδιότητά του να επιμελείται την παραγωγή των σχολικών βιβλίων υπάγεται σε άλλο οργανισμό, ο οποίος, όμως, θα έχει ως πρωταρχική αρμοδιότητά του τη συγκρότηση του ψηφιακού βιβλίου. Στην ουσία, βαδίζουμε προς την κατάργηση του έντυπου σχολικού βιβλίου, προφανώς για λόγους περικοπών του προϋπολογισμού. Η εξέλιξη αυτή επενδύεται ψευδώνυμα με την “πρόοδο” του ψηφιακού βιβλίου. Ποιος μπορεί να υποστηρίξει βασίμως ότι η διαδικασία της μάθησης, το διάβασμα και η εμβάθυνση, η μεθυστική σχέση με το βιβλίο, θα αντικατασταθούν αποτελεσματικά από την ηλεκτρονική ροή των πληροφοριών;

Ακόμη και αυτό το “ψηφιακό βιβλίο” θα παράγεται όχι με χρήματα του προϋπολογισμού, αλλά με χρήματα των ευρωπαϊκών κονδυλίων. Η ιστορία είναι γνωστή. Όπως συνέβη με την ενισχυτική διδασκαλία ή τα προγράμματα ψυχικής υγείας, μόλις τελειώσει η ευρωπαϊκή χορηγία, ουσιαστικά διαλύονται οι δομές.

Το σχολείο δέχεται την επίθεση του Μνημονίου. Η εκπαίδευση θεωρείται πολυδάπανη και περιττή. Άλλο ένα κοινωνικό αγαθό εκδιώκεται από τη σφαίρα του δημόσιου ενδιαφέροντος. Η αρχή έγινε με τη μετατροπή των μονίμων εκπαιδευτικών σε συμβασιούχους.

Ποια αναβάθμιση μπορεί να υπάρξει με σχολεία χωρίς δασκάλους και χωρίς βιβλία; Τι είδους πρόοδος είναι αυτή που αφήνει στον ήδη περιορισμένο οικογενειακό προϋπολογισμό ακόμη μεγαλύτερα βάρη για τη μόρφωση των παιδιών; Σε ποιου είδους εκπαίδευση και καινοτομία αποσκοπούν οι κομπορρημοσύνες των κρατούντων;

Ευχόμαστε να μην επιβεβαιωθούν οι χειρότερες προβλέψεις. Δεν αρκεί, όμως! Αποδεικνύεται ότι η επίθεση σε βάρος του επιπέδου ζωής δεν αφορά μόνο τη συρρίκνωση του εισοδήματος. Επεκτείνεται στην αποχώρηση του κράτους από αυτονόητες, εδώ και έναν αιώνα, δεσμεύσεις του δημόσιου βίου, όπως είναι η δωρεάν παιδεία και υγεία, καθώς και η αξιοβίωτη κοινωνική ασφάλιση.

Πτήση για το Βερολίνο

Ο εβδομηντάχρονος Μορίς Φαρίμι, αλγερινής καταγωγής, συντροφιά με τη σκακιέρα στο αεροδρόμιο της Ελευθερίας, στο Νιούαρκ των Ηνωμένων Πολιτειών, κατά τη διάρκεια πολύωρης αναμονής, καθώς λόγω των θυελλωδών καιρικών φαινομένων που πλήττουν τις ανατολικές πολιτείες, εκατοντάδες πτήσεις ακυρώθηκαν. Ο Φαρίμι, πριν μεταναστεύσει το 1978 στην Αμερική για να εργαστεί στις οικοδομές, σε νεαρή ηλικία είχε κάποιες σκακιστικές διακρίσεις στη χώρα καταγωγής του. Φωτογραφία του πρακτορείου AP, 27 Δεκεμβρίου 2010.

Ευφροσύνη (Φρόσω) Κασιούρα, 1957-2010

Λίγες μέρες πριν από τις γιορτές, η Φρόσω Κασιούρα, πρωταθλήτρια Ελλάδας 1986 (μαζί με την Άννα-Μαρία Μπότσαρη), επί πολλά χρόνια μέλος της Εθνικής Γυναικών, έριξε για τελευταία φορά τον βασιλιά της στη σκακιέρα. Η αρρώστιά της, με την οποία πάλευε γενναία τα τελευταία χρόνια, ξαναθέριεψε και είπε την τελευταία λέξη.

Οι φίλοι της και ο σκακιστικός κόσμος θα θυμούνται έναν εξαιρετικό άνθρωπο, ένα ευγενικό πλάσμα που έδειχνε ολόκληρο το δυναμισμό και τη μαχητικότητά της με το επιθετικό της στιλ στη σκακιέρα. Χαρακτηριστικό ήταν το ποσοστό της που σημείωσε στις δύο Ολυμπιάδες που συμμετείχε ('84 και '86): +10 = 5 -6.

(από το site της Ελληνικής Σκακιστικής Ομοσπονδίας)

Η αθάνατη παρτίδα

Η ΑΘΑΝΑΤΗ ΠΑΡΤΙΔΑ
(She cried for chess; I played a game with her
JOHN KEATS, “The Cup and Bells”)

Το πλάνο γενικό: νύχτα, χειμώνας,
και κάθονται οι δυο τους πλάι στο τζάκι.
(Σαν άλλου κόσμου να έφτασε αεράκι,
καθένας τους κρυώνει κατά μόνας.)

Κάθονται από νωρίς: εφημερίδα
διαβάσαν, διαφώνησαν λιγάκι,
συμφώνησαν μετά να παίξουν σκάκι –
κι αφήσανε στη μέση την παρτίδα.

Κάθονται – και αργεί να φέξει η μέρα.
Καινούργιες δεν θυμούνται ιστορίες
του γάμου τους κοιτούν φωτογραφίες –
κι ακούν διπλή της νύχτας τη φλογέρα.

Ασπρόμαυρες κοιτούν φωτογραφίες:
αμίλητοι, σαν πιόνια σε σκακιέρα,
(αγάπη μου, θυμάσαι την ημέρα;)
ποζάρουν με κυρίους και κυρίες.

Όλοι συγκινημένοι, όλοι δακρύζουν
η νύφη κι ο γαμπρός χαμογελάνε.
Εδώ φιλιούνται, εδώ αποχαιρετάνε…
Εδώ – παίζουν τα μαύρα και κερδίζουν.

Ποιήμα του Γιώργου Κοροπούλη, ο οποίος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1960. Σπούδασε οδοντιατρική και ειδικεύτηκε στο να μην την ασκεί. Από το 1980 εργάζεται ως διορθωτής και επιμελητής κειμένων και αρθρογραφεί (άλλοτε συστηματικά, άλλοτε όχι) σε εφημερίδες και περιοδικά. Κατά καιρούς, εργάστηκε επίσης ως παραγωγός στο ραδιόφωνο και συνέγραψε κείμενα για ντοκυμαντέρ και ταινίες.

Lolita

Μια σκηνή με σκάκι από τη Λολίτα του Kubrick, ταινία που βασίζεται στο εμβληματικό ομώνυμο μυθιστόρημα του Vladimir Nabokov.
Ένας μεσήλικας καθηγητής νοικιάζει δωμάτιο στο σπίτι μιας όμορφης χήρας, έλκεται όμως από τη 14χρονη κόρη της με την οποία και δημιουργεί δεσμό με ολέθρια αποτελέσματα. Το προκλητικό μυθιστόρημα, σε μια συναρπαστική μεταφορά στην μεγάλη οθόνη.

Η υποδούλωση της ψυχής του καθηγητή είναι προμελετημένη. Το άσβεστο πάθος του, τον ωθεί σε ανεπίτρεπτες και απερίσκεπτες ενέργειες. Καταφέρνει και παντρεύεται την μητέρα του κοριτσιού και έτσι πλέον εγκαθίσταται στο σπίτι και με το νόμο. Μετά την ανακάλυψη του κρυμμένου πάθους για την κόρη από την μητέρα της και ένα ατύχημα το οποίο στερεί τη ζωή από την τελευταία, το καταραμένο ζεύγος είναι ελεύθερο αλλά και φυλακισμένο ταυτόχρονα για να περάσει τη ζωή του όπως αυτοί θέλουν. Αλλά τα πράγματα ποτέ δεν θα μπορούσαν να είναι τόσο απλά. Η απεριόριστη λατρεία και ευγνωμοσύνη από πλευράς Humbert Humbert (ένας εξαίσιος James Mason) και αντίθετα, η απόλυτη έπαρση και αδιαφορία από πλευράς Λολίτας, προδιαγράφουν ένα θλιβερό φινάλε με την πλήρη απογύμνωση κάθε αξίας που περιβάλλει τον βασικό ήρωα.

Ο Kubrick δεν βάδιζε τυφλά. Ζήτησε και είχε ως συνεργάτη για την συγγραφή του σεναρίου τον ίδιο τον Nabokov. Με έναν εξαιρετικό James Mason και μία αμφιλεγόμενη Sue Lion αποτύπωσε τον μύθο στο κινηματογραφικό πανί με τρόπο μαγικό. Όπως είναι φυσικό η Lolita ξεσήκωσε αρκετό κόσμο. Η συντηρητική κοινωνία της Αμερικής των αρχών της δεκαετίας του '60 παραήταν εχθρική για το καινούργιο έργο του σκηνοθέτη και αυτό απετέλεσε την αφορμή της οριστικής μετακόμισης του Kubrick από την Νέα Υόρκη στην εξοχή της Αγγλίας για το υπόλοιπο της ζωής του.

(Μιχάλης Ζώης)

Εικόνες

Ονομάζεται Σάμιουελ Σεβιάν, οι γονείς του είναι Αρμένιοι μετανάστες, κατοικεί στη Σάντα Κλάρα της Καλιφόρνιας και είναι ο νεαρότερος μετρ στις Ηνωμένες Πολιτείες. Στις 11 Δεκεμβρίου (σε ηλικία 9 ετών, 11 μηνών και 15 ημερών) ξεπέρασε το φράγμα του 2200 στους πίνακες αξιολόγησης και κατέκτησε τον τίτλο, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που απαιτούνται από τη Σκακιστική Ομοσπονδία των ΗΠΑ. Έμαθε να παίζει σκάκι σε ηλικία 5 ετών. Μελετάει περίπου 2 ώρες καθημερινά σκάκι και προπονείται στο ίντερνετ, μέσω του προγράμματος Skype, με τον διεθνή μετρ Αντρανίκ Ματικοζιάν, που μένει στο Λος Άντζελες. Ο Ματικοζιάν εκφράζεται με τα πιο ενθουσιώδη λόγια για τον μικρό μαθητή του. Τον θεωρεί χαρισματικό στο συνδυαστικό παιχνίδι και στις περιπλοκές. Παράλληλα με την καθορισμένη ύλη της σκακιστικής προπόνησης, ο Σάμιουελ Σεβιάν μελετάει (με υπόδειξη του προπονητή του) κλασικά σκακιστικά βιβλία δικής του επιλογής. Την εποχή αυτή νεαρός Σάμιουελ ασχολείται με τις παρτίδες του Κέρες, αναλυμένες από τον ίδιο τον Εσθονό πρωταθλητή (Paul Keres: The Quest for Perfection). Παραείναι ισχυρός για να λαμβάνει μέρος στους σκακιστικούς αγώνες που διεξάγονται μεταξύ των σχολείων της περιοχής, όμως οι επιτυχίες του έχουν παρακινήσει πολλούς συμμαθητές του να ασχοληθούν κι εκείνοι με το παιχνίδι.