Σκάκι και Μαθηματικά

Του Μέτοικου στη Νίσυρο


Κάθε σκακιστής που έχει ασχοληθεί με την ιστορία του παιχνιδιού θα αναγνωρίσει στο όνομα του Em. Lasker τον Παγκόσμιο Πρωταθλητή που κράτησε τον τίτλο για 27 χρόνια στις αρχές του 20ού αιώνα. Λίγοι θα γνωρίζουν ωστόσο, ότι το όνομα είναι γνωστό και σ΄ όσους ασχολούνται με την άλγεβρα, καθώς ο Γερμανός πρωταθλητής ήταν ταυτόχρονα και αρκετά γνωστός μαθηματικός με σημαντικές εργασίες στην Μεταθετική Αλγεβρα και την Θεωρία των Παιγνίων.
Έναν αιώνα μετά, ο τωρινός Παγκόσμιος Πρωταθλητής ξαναφέρνει στην επικαιρότητα την σχέση σκακιού - μαθηματικών. Ο Anand, στις 24 Αυγούστου θα δώσει στην Hyderaband της Ινδίας, στο πλαίσιο του παγκόσμιου συνέδριου Μαθηματικών που γίνεται εκεί, ένα σιμουλτανέ εναντίον 40 αντιπάλων, που όλοι τους θα είναι διακεκριμένοι μαθηματικοί.
Μιλώντας για την σχέση του με τον τομέα ειδικότητας των αντιπάλων του, ο Anand δηλώνει ερασιτέχνης:
«...Ανυπομονώ να παραβρεθώ στο συνέδριο και ίσως παρακολουθήσω και κάποιες παρουσιάσεις. Όταν κατέκτησα τον τίτλο του GM κάποιος μου δώρησε την βιογραφία του Ramanujan (διάσημος αυτοδίδακτος Ινδός μαθηματικός, πέθανε 32 χρονών αλλά πρόλαβε να συμβάλει ουσιαστικά στην μαθηματική επιστήμη), με τον τίτλο "Ο άνθρωπος που γνώριζε το άπειρο". Γοητεύτηκα από την ακατέργαστη ιδιοφυία του. Αυτή ήταν η πρώτη μου επαφή με τον κλάδο των μαθηματικών επιστημόνων. Ένα από τ' αγαπημένα μου βιβλία είναι αυτό που έγραψε ο Simon Singh, για το τελευταίο θεώρημα του Fermat, το έχω διαβάσει αρκετές φορές. Στη Σόφια, κατά τη διάρκεια του ματς για τον παγκόσμιο τίτλο διάβαζα "Το βιβλίο του κενού" λίγο πριν αρχίσουν οι παρτίδες. Το σκάκι και τα μαθηματικά συνδέονται στενά και οι τεχνικές επίλυσης προβλημάτων στους δύο τομείς έχουν πολλά κοινά.»


Σ' άλλη του συνέντευξη, μιλώντας για τις αναλογίες ανάμεσα στους δύο τομείς, αναφέρει ότι, όπως και στο σκάκι, έτσι και στα μαθηματικά, όσο γενικότερη γνώση έχεις πάνω στο αντικείμενο, τόσο ευκολότερη γίνεται η επίλυση των προβλημάτων που αντιμετωπίζεις, καθώς μπορείς να συσχετισεις μεθόδους που προέρχονται από διαφορετικούς κλάδους της Επιστήμης. Σε σχέση με την διδασκαλία των μαθηματικών αναφέρει:
«Στις μέρες μας υπάρχουν πολλοί που ξόδεψαν πολύ χρόνο για να κάνουν τα μαθηματικά ενδιαφέροντα και διασκεδαστικά σ' αυτόν που θέλει ν'ασχοληθεί μαζί τους. Δυστυχώς αυτό δεν συμβαίνει στο σχολείο. Ίσως θα έπρεπε να ξανασχεδιαστεί ο τρόπος διδασκαλίας. Ο εκπαιδευτικός ανάλογα με ις ικανότητές του, μπορεί να επηρεάσει, αλλά όχι καθοριστικά. Είναι κρίμα, γιατί, ανάλογα με τον τρόπο που θα τα πρωτοσυναντήσεις μπορεί να τα ερωτευτείς αλλά και να τα μισήσεις. Η κατανόηση πολλών πραγμάτων στο σύγχρονο κόσμο έχει τα θεμέλια της στα μαθηματικά, με πρώτο παράδειγμα τις οικονομικές αγορές. Αν οι άνθρωποι καταλάβαιναν περισσότερο τις μαθηματικές έννοιες θα αντιμετώπιζαν ευκολότερα την πολυπλοκότητα του ζωής σήμερα». http://www.chess-forum.com/threads/289-Anand-Interview-about-simultaneous-matches-at-ICM-2010

Οι αντίπαλοι του Ανάντ στο σιμουλτανέ: http://www.icm2010.org.in/social-program/simultaneous-chess

Σημ. Από τα βιβλία που αναφέρει ο Ανάντ, φαίνεται ότι μόνο το "Τελευταίο θεώρημα του Fermat" έχει μεταφραστεί στα ελληνικά: http://www.biblionet.gr/main.asp?page=showbook&bookid=4784 . Το "βιβλίο του Κενού" προφανώς είναι το "The Book of Nothing: Vacuums, Voids, and the Latest Ideas About the Origins of the Universe" του J.D. Barrow που πραγματεύεται τον ρόλο του τίποτα στην εξέλιξη του σύμπαντος, όπως τον εκλαμβάνει η κβαντική επιστήμη, αλλά και φιλοσοφικά (ιστορία της έννοιας του κενού και του μηδενός), θεολογικά (θρησκευτικές αντιμετωπίσεις του σύμπαντος και του μέλλοντός του) και μαθηματικά (εξιστόρηση της εξέλιξης της έννοιας του μηδενός και του άπειρου από την καθαρά μαθηματική πλευρά) θέματα που σχετίζονται με το αντικείμενο του βιβλίου http://www.amazon.com/Book-Nothing-Vacuums-Origins-Universe/product-reviews/03754209911 .Έχουν μεταφραστεί ωστόσο άλλα βιβλία του ίδιου συγγραφέα: με παρεμφερή θέματα: http://www.biblionet.gr/main.asp?page=results&l_stat
Τέλος, η βιογραφία του Ramanujan στην οποία αναφέρεται ο Ανάντ είναι η "The Man Who Knew Infinity: A Life of the Genius Ramanujan" του R.Kanigel. http://www.amazon.com/Man-Who-Knew-Infinity-Ramanujan/dp/0671750615

2ο όπεν Παπαναστάσιο

Τη Δευτέρα 6 Σεπτεμβρίου 2010 αρχίζει το 2ο Παπαναστάσιο όπεν σκακιστικό τουρνουά με διεθνή αξιολόγηση έλο που διοργανώνει ο Σκακιστικός Όμιλος Περιστερίου υπό την αιγίδα του Δήμου Περιστερίου. Το σύστημα αγώνων είναι ελβετικό 7 γύρων με χρόνο σκέψης 90 λεπτά ανά παίκτη για όλη την παρτίδα +30 δευτερόλεπτα πρόσθετα για κάθε κίνηση από την 1η κίνηση. Τα χρηματικά έπαθλα είναι 600€, 400€, 200€ για τους τρεις πρώτους της βαθμολογίας και 100 € για τη πρώτη γυναίκα. Οι αγώνες θα διεξαχθούν από 6 έως 14 Σεπτεμβρίου(εκτός από Σαββατοκύριακο 11,12) στο κτίριο Κ.Υ.Β.Ε. επί της οδού Εθνάρχου Μακαρίου 1 και Λεωφόρο Κηφισού, στο Περιστέρι κοντά στον σταθμό Μετρό του Αγίου Αντώνιου με ώρα έναρξης 18.00. Το ανώτατο όριο συμμετοχής είναι 150 άτομα και θα τηρηθεί χρονική σειρά προτεραιότητας. Πληροφορίες και δηλώσεις συμμετοχής στον κ. Λαπατά Ιάκωβο κιν.(6947156137) και Κα Ευγενία Ζευγίτη- Δούνη (6977330993).
Στο γραφείο του ομίλου τηλ/φαξ :210-5753713 ή στο email: info@soperisteriou.gr .
Για περισσότερες πληροφορίες στην ιστοσελίδα του συλλόγου http://www.soperisteriou.gr/

Ράπιντ για το Μπλόκο της Κοκκινιάς

Σε έναν καθαγιασμένο χώρο, στη Μάντρα της Κοκκινιάς (σήμερα: Μουσείο Εθνικής Αντίστασης, Ηλιουπόλεως 100 - Νίκαια), θα γίνει απόψε, όπως κάθε χρόνο, το ανοικτό τουρνουά rapid αφιερωμένο στην μνήμη των πεσόντων της 17/8/1944. Ελβετικό των 7 γύρων με 15΄ λεπτά ο κάθε παίκτης για όλη την παρτίδα, σύμφωνα με τους κανονισμούς της FIDE και της ΕΣΟ. Έναρξη των αγώνων ώρα 17.00 και λήξη 23.00 (περίπου). Η επιβεβαίωση των εγγραφών-συμμετοχών θα γίνει μέχρι τις 16.45΄. συμμετοχή είναι ελεύθερη για σκακιστές – στριες , επίσημους και ανεξάρτητους, χωρίς παράβολο. 1ος νικητής 200€ , 2ος νικητής 100€ και 3ος νικητής 50€. Επίσης συλλογικά (ομαδικά) : 1η ομάδα 300€ , 2η ομάδα 200€ και 3η ομάδα 100€.

Με τον Μπένγιαμιν σε ένα επιτάφιο σκάκι

Ο Μπέρτολτ Μπρεχτ στο γραφείο του στη Σάντα Μόνικα της Καλιφόρνιας, όπου είχε βρει καταφύγιο από το 1941 ως το 1947

Της Ελένης Βαροπούλου

Σε μια σειρά φωτογραφικά ενσταντανέ από την οδό Σκόβσμποστραντ 8 στο Σβένμποργκ της Δανίας που τράβηξε το καλοκαίρι του 1934 η Μαργκαρέτε Στεφίν - η φιλτάτη «συντρόφισσα», ερωμένη και συνεργάτιδα του Μπρεχτ που μετά τον πρόωρο θάνατό της αυτός την ανακαλούσε στην επιτάφια ποίησή του βαφτίζοντας τον αστρικό Ωρίωνα με το όνομά της - εικονίζονται ο Μπρεχτ και ο Βάλτερ Μπένγιαμιν να παίζουν σκάκι. Το ντοκουμέντο αυτό, από τα σκληρά, αβέβαια χρόνια της εξορίας, από έναν τόπο όπου ο Μπρεχτ είχε αναλάβει να φυλάει ένα μέρος της προσωπικής βιβλιοθήκης του Μπένγιαμιν και από μια θερινή περίοδο που σήμανε την απαρχή μιας ανά διετία πολύμηνης διαμονής του Μπένγιαμιν στη Δανία (εναλλάξ με τις διαμονές στο Παρίσι και τις εκεί συναντήσεις του με τον Μπρεχτ, συχνά σε έναν φιλικό κύκλο και άλλων πολιτικών φυγάδων όπως ο Κλάους Μαν, ο Ζίγκφριντ Κράκαουερ, η Λότε Λένια και ο Κουρτ Βάιλ, ο Χανς Αϊσλερ, η Ελίζαμπεθ Χάουπτμαν), αποτελεί μια μαρτυρία για τη φιλικότητα και την «ατμόσφαιρα εμπιστοσύνης» που χαρακτήριζαν τις σχέσεις τους.

* Μοναδική φιλία

Το σκάκι ήταν μία από τις καθημερινές συνήθειες σε αυτόν τον φιλικό δεσμό, έναν από τους πιο παραγωγικούς πνευματικά αν υπολογίσουμε ότι αφορούσε τον Μπρεχτ και τον Μπένγιαμιν, δηλαδή τον «μεγαλύτερο ζώντα γερμανό ποιητή και τον σπουδαιότερο κριτικό της εποχής» σύμφωνα με τη διατύπωση της φιλοσόφου Χάνα Αρεντ, η οποία όχι μόνο ανεγνώρισε ανεπιφύλακτα τη μοναδικότητα αυτής της φιλικής ανταλλαγής, αλλά και υποστήριξε στο δοκίμιό της για τους δύο ότι ο Μπρεχτ ήταν για τον Μπένγιαμιν «την τελευταία δεκαετία της ζωής του, κυρίως στην παρισινή εξορία, ο πιο σημαντικός άνθρωπος». Τις παρτίδες σκακιού αναφέρει και ο Μπένγιαμιν στις Σημειώσεις του από το Σβένμποργκ το 1934, καταγράφοντας εκεί τις συζητήσεις με τον Μπρεχτ, σχολιάζοντας τη συμπεριφορά και τον τρόπο σκέψης του συνομιλητή του, καταθέτοντας ένα αποκαλυπτικό πρωτόκολλο για το πώς δύο φίλοι κουβεντιάζουν, διαφωνούν, αλληλοσυμπληρώνονται, εφαρμόζουν τη διαλεκτική και συγκρούονται πάνω σε ζητήματα λογοτεχνίας, αισθητικής, πολιτικού στοχασμού, ατομικών και συλλογικών πρακτικών σε μια εποχή σημαδεμένη από τον ναζισμό και τον σταλινισμό.

Ομως μονάχα στον Μπρεχτ επεφύλαξε η τύχη να σωθεί και να μνημονεύσει ως επιζήσας το σκάκι τους για άλλη μια φορά. Μετά την τραγική αυτοκτονία του Μπένγιαμιν το 1940 στα ισπανικά σύνορα από τον φόβο της Γκεστάπο, ο Μπρεχτ σε ένα επιτάφιο επίγραμμα αφιερωμένο «στον Βάλτερ Μπένγιαμιν, αυτόχειρα, φυγάδα μπροστά στον επερχόμενο Χίτλερ» απευθύνεται προς τον νεκρό με τα λόγια: «H τακτική της καταπόνησης ήταν αυτό που σ' άρεσε / με τη σκακιέρα στης αχλαδιάς τους ίσκιους καθισμένος. / Ο εχθρός αυτός που από τα βιβλία σου σε κυνήγησε / από ανθρώπους σαν κι εμάς δεν βγαίνει καταπονημένος».

Ενα είδος «τελευταίου γράμματος», όπως πολύ ωραία επισημαίνει ο Ερντμουτ Βίτσισλα στο βιβλίο του «Μπένγιαμιν και Μπρεχτ. H ιστορία μιας φιλίας» (εκδοτικός οίκος Ζούρκαμπ, 2004), «στέλνει» ο Μπρεχτ στον αδικοχαμένο φίλο, θα έλεγα μιαν ανεπίδοτη απάντηση σε κάτι πολιτικό που ενδεχομένως είχε μεταξύ τους διαμειφθεί. Συνδυάζοντας την προσωπική ανάμνηση με μια διαπίστωση πολιτικού χαρακτήρα που αφορούσε την τακτική του αντιφασιστικού αγώνα. Την ποιητική χειρονομία του χαμηλόφωνου πόνου, της συγκρατημένης πικρίας, των αναπάντητων ερωτημάτων, ακόμη και της κρυφής ενοχής ότι ο ίδιος ζει και συντάσσει έναν «Κατάλογο των απολεσθέντων», αποτύπωσε ο Μπρεχτ στα τέσσερα «επιτύμβια» ποιήματά του στα οποία μιλάει για τον Μπένγιαμιν. Και τη συνδύασε με ελάχιστες, ολιγόλογες καταγραφές των γεγονότων και της ιστορικής συγκυρίας αλλά και με παρατηρήσεις για τις πολιτικές διαδικασίες και στρατηγικές, για το μέλλον και την ελπίδα της αλλαγής.

* Πιόνια και πολιτική

Το σκάκι δεν ήταν απλώς ένα από τα πολλά επιτραπέζια παιχνίδια όπου ο Μπρεχτ, βασικά μετά το φαγητό, δοκίμαζε τις ικανότητες και την τύχη του, έχοντας καλέσει για συμπαίκτες μουσικούς, ιστορικούς, φιλοσόφους. Αυτό το τραπέζι του σκακιού ήταν συμβολικά και ένα πεδίο όπου διαδραματιζόταν η αναμέτρηση ή μάλλον η γόνιμη αντιπαράθεση ιδεών και ηθικής στάσης ανάμεσα στους δύο παίχτες: στον αιχμηρό, αυθάδη, ακόμη και βίαιο Μπρεχτ, με τις άμεσες αντιδράσεις στην πολιτική επικαιρότητα, με τους θεατρικούς τρόπους, αλλά και με τις απλοποιημένες πολιτικές κατηγοριοποιήσεις ή τον ριζοσπαστισμό, καθώς συστηματικά προκαλούσε τους συνομιλητές θέλοντας να ανατρέψει τα θεμέλια της σκέψης τους, και στον οξυδερκή, διακριτικό, στοχαστικό και ενοραματικό Μπένγιαμιν. Εναν σπάνιο «άνθρωπο των γραμμάτων» με τεράστιο θεωρητικό, φιλοσοφικό, κριτικό και λογοτεχνικό έργο, που δέχθηκε την επίδραση του Μπρεχτ γοητευμένος από τη ζωτικότητα, το χιούμορ, το αναρχικό υπόβαθρο αλλά και τη μαρξιστική επιχειρηματολογία του.

Οι αντιπαραθέσεις, ακόμη και οι συγκαλυμμένοι ανταγωνισμοί, ένας πνευματικός διάλογος με δύσκολες στιγμές και αμοιβαίες αμφισβητήσεις, φανερά επώδυνες για τον ευαίσθητο Μπένγιαμιν, συνιστούν εκφάνσεις από μια «πολιτική της φιλίας», για να χρησιμοποιήσω έναν όρο του Ζακ Ντεριντά. H τακτική της καταπόνησης στην οποία συνήθως προσέφευγε ο Μπένγιαμιν παίζοντας σκάκι στον δανικό προσφυγικό κήπο, επανέρχεται στο μπρεχτικό επίγραμμα ακριβώς επειδή οι μορφές αντίστασης στον Χίτλερ προβλημάτιζαν τότε σε μεγάλο βαθμό τον ποιητή. Ομως ο Μπρεχτ σε αυτό το σύντομο «μνημείο λόγου» περιλαμβάνει έμμεσα και κάτι από εκείνη την αντιθετικότητα, ουσιαστική και παραγωγική, η οποία συχνά τον έφερνε αντιμέτωπο με τον Μπένγιαμιν, έναν φίλο που όπως φαίνεται λειτουργούσε ως ανομολόγητο αντίβαρο, ήταν το αντίπαλο δέος σε πολλές δικές του απλουστευτικές τάσεις.

Ο Μπρεχτ, ποιητής της «Φιλικότητας» που σε όλη τη ζωή του περιπλανήθηκε στους δαιδάλους των συνεργασιών και των συμπαραγωγών, της οικειότητας και της φιλότητας, έγραψε τα επιθανάτια ποιήματα για τον Μπένγιαμιν το καλοκαίρι του 1941 στη Σάντα Μόνικα της Καλιφόρνιας, όταν έμαθε μέσω του Γκύντερ Αντερς και της Χάνα Αρεντ ότι δέκα μήνες ενωρίτερα ο Μπένγιαμιν είχε πάρει δηλητήριο στο Πορτ Μπου. H είδηση του θανάτου των προσφιλών έφθανε πολύ αργά σε εκείνους που αναγκαστικά «άλλαζαν τις χώρες συχνότερα κι από παπούτσια». Ετσι χρειάστηκε μία δεκαπενταετία ώσπου η αγαπημένη τού Μπένγιαμιν και «επαναστάτρια το επάγγελμα» Ασια Λάτσις από τη Λετονία, αυτή που είχε πρωτοφέρει σε επαφή το 1924 στο Βερολίνο τους δύο φίλους, να πληροφορηθεί το 1955 στη Μόσχα, ως σκηνοθέτρια σε ένα θέατρο για εργάτες του κολχόζ της πόλης Βαλμιέρα και ύστερα από δέκα χρόνων «καταναγκαστική παραμονή στο Καζαχστάν», από το στόμα του ίδιου του Μπρεχτ, ότι ο Μπένγιαμιν δεν ζούσε πια.

ΤΟ ΒΗΜΑ 13 Αυγούστου 2006
http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=114&artid=174997&dt=13/08/2006

Le Grand Alibi

Μια σκακιέρα στη γαλλική ταινία του 2008 «Le Grand Alibi» (το ακλόνητο άλλοθι). Κλασσικό θρίλερ μυστηρίου που περιέχει ένα ερωτικό τρίγωνο με έναν ένοχο κι έναν δολοφονημένο σαν αρχή, και η συνταγή είναι έτοιμη, για το παιχνίδι της εξιχνίασης ενός ακόμη αστυνομικού γρίφου , που βασίζεται σε βιβλίο της Αγκάθας Κρίστι.
Η Αγκάθα Κρίστι στην αυτοβιογραφία της είχε αναφέρει πως αντιπαθούσε ιδιαίτερα το μυθιστόρημα της The Hollow, περισσότερο για τον ρόλο του Ηρακλή Πουαρώ σε αυτό. Ο Γάλλος Πασκάλ Μπονιτζέρ, μάλλον, θέλησε να της κάνει την χάρη και κινηματογράφησε το βιβλίο χωρίς τον διάσημο επιθεωρητή μέσα σε αυτό.
(στοιχεία από το myfilm.gr)

Καλοκαίρι

Μέχρι τις 12 Αυγούστου (περίπου) στο ιστολόγιο δεν θα δημοσιευτούν νέες αναρτήσεις. Διακοπές, κυρίως μέσα στην Αθήνα, αλλά ακόμη κι έτσι, διακοπές (για πρώτη φορά στα τρία χρόνια ζωής του ιστολογίου). Ο χώρος των σχολίων παραμένει φυσικά ανοικτός, μπορείτε να γράφετε στις αναρτήσεις τα μηνύματά σας, για οποιοδήποτε θέμα. Όσο για το τεχνικό πρόβλημα με την πλευρική στήλη προεπισκόπησης των τελευταίων σχολίων που ανέκυψε χτες, διορθώθηκε σήμερα το πρωί.

***Το «καλοκαίρι» από τις «Τέσσερις Εποχές» του Αντόνιο Βιβάλντι, ο οποίος έφυγε από τη ζωή μια μέρα καλοκαιριού, σαν σήμερα (29 Ιουλίου 1741). Τα αριστουργηματικά πράγματα που βλέπετε στο βίντεο, γίνονται μόνο με την άμμο, πάνω σε ένα γυαλί και τα δημιουργούν τα χέρια της 24χρονης Ουκρανής Ξένια Σιμόνοβα.

Εικόνες

Ταμπλό σκακιού με κρύπτη για μεταφορά εγγράφων.
Η σκακιέρα εκτίθεται στον προσεγμένο χώρο του Μουσείου Δημοκρατίας και είναι δωρεά του Γιώργου Φαρσακίδη.

Εδώ και λίγα χρόνια λειτουργεί στον Αϊ Στράτη το Μουσείο Δημοκρατίας. Το νησί του Αϊ Στράτη αποτέλεσε για δεκαετίες τόπο εξορίας. Οι εξόριστοι, ανάμεσά τους και πολλοί γνωστοί άνθρωποι των Τεχνών, οργάνωσαν πλήθος καλλιτεχνικών και επιμορφωτικών δραστηριοτήτων. Μόνο οι θεατρικές παραστάσεις που ανέβηκαν στο νησί ήταν πάνω από 50. Φυσικά το σκάκι αποτελούσε αγαπημένη ασχολία πολλών πολιτικών εξορίστων. Μπορείτε να περιηγηθείτε ηλεκτρονικά στον ιστότοπο του μουσείου και να δείτε όλα τα κείμενα και τα εκθέματά του.
(φωτ - κειμ. Ελισσαίος Βλάχος)

Πρωτάθλημα Βρετανίας στο Καντέρμπουρι

Η αφίσα της ταινίας «Θρύλοι του Καντέρμπουρι» του Παζολίνι. Στην Αγγλία του Μεσαίωνα ένας συγγραφέας (τον οποίο ενσαρκώνει ο ίδιος ο Παζολίνι) παρευρίσκεται στη διήγηση μιας σειράς ιστοριών αστείων κι ερωτικών ενώ αυτός κρατά σημειώσεις παρατηρεί και αφήνει τη φαντασία του να οργιάσει. Ο Πιερ Πάολο Παζολίνι χρησιμοποιεί κατά τη συνήθη πρακτική του τις σκηνές σεξ για να περάσει τα πολιτικά του μηνύματα.

Άρχισε σήμερα και θα ολοκληρωθεί στις 7 Αυγούστου, σε αίθουσα του πανεπιστημίου του Κεντ, στο Καντέρμπουρι, το 97ο (!) πρωτάθλημα των Βρετανικών Νήσων. Νο1 του τουρνουά είναι ο 38χρονος Μίκι Άνταμς , ο οποίος ενώ στο παρελθόν ήταν ένας από τους ισχυρότερους παίκτες στον κόσμο, εδώ και αρκετά χρόνια διανύει περίοδο κακής απόδοσης . Τελευταία μόνο, επανήλθε με ορισμένα καλά αποτελέσματα και ανέβηκε στο νο23 της παγκόσμιας κατάταξης. Ο Λέοναρντ Μπάρντεν, στη στήλη του στον Γκάρντιαν, τον θεωρεί φαβορί και προβλέπει πως θα τερματίσει τους αγώνες με τουλάχιστον 9/11. Εκτός του Άνταμς (2706), μετέχουν οι GM Περτ (2551), Γκόρντον (2534), Κόνκουεστ (2523), Γουίλιαμς (2511), Γουέλς (2488), Γκορμάλι (2480), Άρκελ (2465) και Σαμερσκέιλ (2428). Συνολικά αγωνίζονται 78 σκακιστές, σε ελβετικό 11 γύρων.

Παράλληλα με την κύρια διοργάνωση διεξάγονται και πολλά άλλα τουρνουά (νέων, βετεράνων, ερασιτεχνικά όπεν, ράπιντ).
Οι 12 πρώτες παρτίδες του πρωταθλήματος αναμεταδίδονται ζωντανά, κάθε μέρα, στη διεύθυνση
http://www.britishchess2010.com/live_games.htm (έναρξη 16:15 ώρα Ελλάδας).
Επίσημη ιστοσελίδα διοργάνωσης http://www.britishchess2010.com/

Les Diagonales du Fou

Του Ελισσαίου Βλάχου

Στo πλαίσιo της έκθεσης Med I Krv3 (βλ. προηγούμενη ανάρτηση εδώ και για περισσότερες πληροφορίες http://medikrv.blogspot.com/ ), με κεντρικό θεματικό άξονα την Ουτοπία, εκτός από τους Έλληνες και Σέρβους εικαστικούς, εκθέτανε έργα τους και καλλιτέχνες άλλων εθνικοτήτων που ζουν και δρουν στις δύο αυτές χώρες. Όπως γνωρίζετε και όπως έχω αναφέρει ξανά, οι σκακιστές έχουμε αποκτήσει μια διαστροφή με τα 64 τετράγωνα και τα σχετικά συνοδευτικά. Είμαστε ικανοί να περάσουμε απαθείς μια σειρά από αριστουργήματα στην αίθουσα κάποιου μουσείου, όμως αν διακρίνουμε, σ’ ένα κατά τ’ άλλα αδιάφορο έργο, σκακιέρα ή πεσσούς, τότε σίγουρα θα σταθούμε να παρατηρήσουμε (κυρίως το αν η σκακιέρα έχει δεξιά λευκό τετράγωνο κι αν τα κομμάτια, που πιθανόν βρίσκονται πάνω της, απεικονίζουν κάποια διάσημη, ενδιαφέρουσα ή έστω νόμιμη θέση). Επόμενο ήταν λοιπόν, καθώς κοιτούσα τα έργα της έκθεσης να σταθώ στις πέντε παραλλαγές του Γάλλου εικαστικού Gaël Roux (Γκαέλ Ρου), με το γενικό τίτλο Les Diagonales du Fou (Οι Διαγώνιες του Τρελλού). Φωτογράφησα, σαν Γιαπωνέζος τουρίστας, τα σχέδια αυτά προκειμένου να τα μοιραστώ μαζί σας. Τον συγκεκριμένο καλλιτέχνη δεν τον γνώρισα, όμως και οι Σέρβοι εικαστικοί, που είχα την ευκαιρία να συναντήσω, είχαν αγάπη για το σκάκι και μου το απέδειξαν βάζοντας με να παίζω μαζί τους παρτίδες, το τελευταίο βράδυ της παραμονής μου εκεί, μέχρι τις τέσσερις το πρωί.

Εικόνες

Το εύθραυστο σουηδικό καλοκαίρι και ένα κορίτσι που παίζει σκάκι, σε καμπ παιδιών κοντά στην πόλη Μάλμε, στο νότο της χώρας. Την εικόνα έστειλε ο Ν.Π., από την Ξάνθη. Αυτές τις μέρες συμπληρώνονται δυο χρόνια από το θάνατο του Ίνγκμαρ Μπέργκμαν. Για εικόνες από το σουηδικό καλοκαίρι προτείνεται ανεπιφύλακτα το «Καλοκαίρι με τη Μόνικα», της πρώτης περιόδου (1952) του μέγιστου Σουηδού σκηνοθέτη και ανατόμου της ανθρώπινης ψυχής. Η ασπρόμαυρη φωτογραφία της ταινίας είναι μαγευτική. Τα περίτεχνα πλάνα του Μπέργκμαν συναντούν τις υπαρξιακές του αγωνίες και έτσι το καλοκαίρι αποκτά λιγότερο φως...

18ο Όπεν Νίκαιας

Ο πολιτιστικός πολυχώρος «Μάνος Λοΐζος» (Θηβών 245) όπου διεξάγονται όλα τα τελευταία χρόνια οι αγώνες της Νίκαιας.

Το παραδοσιακό Όπεν Διεθνές Σκακιστικό τουρνουά «Τιμή στην Εθνική Αντίσταση», 18ο στη σειρά φέτος, θα διεξαχθεί από 20 έως 27 Αυγούστου.
Στη φετινή διοργάνωση θα υπάρχουν δυο όμιλοι δυναμικότητας: Α΄ όμιλος: παίκτες με διεθνές ή ελληνικό έλο μεγαλύτερο του 1800 (γυναίκες μεγαλύτερο του 1700), Β΄ όμιλος: παίκτες με διεθνές ή ελληνικό έλο μικρότερο του 1800.
Δεν υπάρχει παράβολο συμμετοχής.
Συνδιοργανώνεται από τον ΟΦΟΝ, τον Φυσιολάτρη Νικαίας, τον Δήμο Νικαίας και την Ελληνική Σκακιστική Ομοσπονδία. Τα χρηματικά έπαθλα ανέρχονται στο ύψος των 5.500 ευρώ (πρώτος γενικής κατάταξης: 1.200 ευρώ). Δηλώσεις συμμετοχής: ΟΦΟΝ τηλ.: 210-4908.666(18.00-21.00), Φυσιολάτρης τηλ.: 210-4930.470, κ. Νίκο Ορνιθόπουλο τηλ.: 210-4940.395 και 6979.285543, email: fysiolatris@yahoo.com
Ηλεκτρονική διεύθυνση: http://www.fysiolatris.net/

Νύχτες καλοκαιριού με ραδιόφωνο (notturno)

Στις προεπιλογές μου στο winamp έχω συγκεντρώσει πάρα πολλούς ραδιοφωνικούς σταθμούς από όλο τον κόσμο, αλλά και την Ελλάδα. που τους ακούω ανάλογα με τη διάθεση της στιγμής. Το απόγευμα και τη νύχτα όμως, η ενημέρωση, η world μουσική, αλλά και τα άλλα είδη μουσικής αποσύρονται για τα καλά από τα ηχεία του υπολογιστή και θέση παίρνει σχεδόν πάντα η κλασσική μουσική. Ακόμη και στην πολύβουη Αθήνα, η ηρεμία της μουσικής του Μπαχ μέσα στη νύχτα, στο δωμάτιο, φερμένη από μια άλλη γωνιά της γης, δεν μπορεί να είναι αδιάφορη. Στο σημείωμα αυτό, επέλεξα λίγες διευθύνσεις σταθμών που μεταδίδουν όλο το 24ωρο κλασσική μουσική. Στο χώρο των σχολίων, μπορείτε -αν θέλετε- να προτείνετε τις δικές σας ραδιοφωνικές επιλογές, για οποιοδήποτε είδος μουσικής, θα είναι πολύ χρήσιμο.

Radio Suisse Classique: http://www.radiosuisseclassique.ch/en Από τη Βέρνη της Ελβετίας, με συντομότατες προαναγγελίες (στα γαλλικά) μεταξύ των κομματιών, χωρίς διαφημίσεις. Στον πολύ καλό ιστότοπο βλέπετε το πλήρες playlist της ημέρας και πληροφορίες για τον δημιουργό όπως και τη σύνθεση που ακούγεται εκείνη τη στιγμή.

Rondo: http://dagskra.ruv.is/rondo/ Ο κρατικός σταθμός κλασσικής μουσικής της Ισλανδίας, ένας σταθμός χωρίς μικρόφωνο, δεν έχει μιλήσει ποτέ κανείς, νομίζεις πως βρίσκεσαι σε κονσέρτο. Την πανδαισία της κλασσικής διακόπτουν μόνο -καμιά φορά- εξαιρετικές τζαζ επιλογές.

Sveriges Radio P2: http://sverigesradio.se/sida/default.aspx?programid=2523 Το δεύτερο πρόγραμμα της Σουηδικής Ραδιοφωνίας. Από τη μία το πρωί (ώρα Ελλάδας) και για όλη τη διάρκεια της νύχτας ακούγεται η εκπομπή Notturno (σε συνεργασία με το BBC), με συντομότατα σχόλια ανάμεσα στη μουσική. Ένας από τους τακτικούς παρουσιαστές είναι ο ελληνικής καταγωγής Βασίλης Μπολονάσος (κατοικεί στη Σουηδία από το 1968).

KDFC 102.1: http://www.kdfc.com/ Από το Σαν Φρανσίσκο της Καλιφόρνιας. Σύντομα μέρη από κλασσικά έργα (σπάνια υπερβαίνουν τα 7-8 λεπτά), όλο το 24ωρο.

Amadeus: http://www.amadeus103.com/ Από την Αργεντινή. Με το πλήρες playlist στην ιστοσελίδα του σταθμού και σύντομες προαναγγελίες (στα ισπανικά) μεταξύ των κομματιών.

Ο Κάρποβ στην Κύπρο

Δεν γνωρίζουμε ακόμη αν η Κύπρος υποστηρίξει τελικά την εκλογή του Ιλιουμζίνοβ ή του Κάρποβ, πάντως, ο πρώην παγκόσμιος πρωταθλητής επισκέφθηκε το νησί στις 7 Ιουλίου. Ήταν ένα ταξίδι-αστραπή που εμπίπτει στην εκστρατεία που πραγματοποιεί στο πλαίσιο της υποψηφιότητάς του για την προεδρία της FIDE. Ο Ρώσος σκακιστής συναντήθηκε για 45 λεπτά με τον Δημήτρη Χριστόφια. Ο Κύπριος πρόεδρος, όπως περιγράφει το site της Κυπριακής Σκακιστικής Ομοσπονδίας, του ευχήθηκε κάθε επιτυχία.


Ακολούθησε μια εκδρομή στο χωριό Όμοδος, όπου εκεί ο Κάρποβ παρουσίασε το πρόγραμμά του στα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της Κυπριακής Σκακιστικής Ομοσπονδίας (ΚΥΣΟ) και ένα σύντομο σιμουλτανέ με δεκατρείς σκακιστές.

Εν τω μεταξύ, αυτές τις μέρες στην Κύπρο βρίσκεται και ο Νάιτζελ Σορτ για να μιλήσει σχετικά με την υποψηφιότητά του στη θέση του αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης Σκακιού (ECU). Ο συνδυασμός του υποστηρίζεται από τους Κάρποβ-Κασπάροβ.

Πηγή: http://www.cypruschessfed.com/

Αγαπητέ Ντμίτρι...

Η φωτογραφία δημοσιεύτηκε στο τεύχος Νοεμβρίου 1946 του British Chess Magazine και εικονίζει τον Ντμίτρι Σοστακόβιτς να παίζει σκάκι. Για τον ιδιοφυή Ρώσο συνθέτη το σκάκι ήταν μονάχα ένα νεανικό πάθος. Του άρεσε το παιχνίδι αλλά ποτέ δεν αφοσιώθηκε σ' αυτό, όπως έκαναν ο Προκόφιεφ και ο Όιστραχ. Αυτός ο μελαγχολικός, λιγομίλητος και ανασφαλής άνθρωπος που αποτελούσε μια πολύ ιδιαίτερη περίπτωση στη σταλινική εποχή, σχεδόν τραγική, και που η μουσική του αποδείχθηκε εξυπνότερη και διαρκέστερη από μια ολόκληρη αυτοκρατορία καλλιτεχνικής ανελευθερίας, διηγήθηκε στα γεράματά του, πως κάποτε είχε χάσει από τον Αλιέχιν. Αυτό πρέπει να συνέβη πριν το 1921, χρονιά που ο Αλιέχιν εγκατέλειψε τη Ρωσία.

Στους θαυμαστούς καιρούς του youtube, μπορούμε να δούμε μια συγκλονιστική κινηματογράφηση, με τον ίδιο τον Σοστακόβιτς να παίζει πιάνο, πιθανώς το 1940:

Αφιέρωμα για το Ακρόπολις 2009 στο «Chess»

Το αγγλικό περιοδικό «Chess», στο τεύχος 12/2009, περιέχει εξασέλιδο αφιέρωμα της Άννα Μπουρτάσοβα για το περυσινό «Ακρόπολις» που διεξήχθη στη Χαλκίδα. Η Ρωσίδα σκακίστρια δίνει τίτλο στο κείμενό της Chess Under the Greek Sun και αναφέρεται, όπως θα δείτε, με τα κολακευτικότερα λόγια στη διοργάνωση, αλλά και στην πόλη της Χαλκίδας. Το αφιέρωμα περιέχει επίσης φωτογραφίες και αναλυμένες παρτίδες.
Μπορείτε να το διαβάσετε (σελίδες 32-37) σε μορφή pdf πατώντας εδώ

Παλαιόχωρα 2010

Ο Δήμος Πελεκάνου σε συνεργασία με τη Σκακιστική Ακαδημία Χανίων διοργανώνει το 3ο Διεθνές Τουρνουά Παλαιόχωρας στη νότια Κρήτη, το οποίο αρχίζει αύριο, 22/7.
Η Παλαιόχωρα είναι μια μικρή πόλη που βρίσκεται στο Δήμο Πελεκάνου και απέχει περίπου 60 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά από την πόλη των Χανίων. Στη λίστα του chess-results εμφανίζονται 232 σκακιστές και σκακίστριες, ανάμεσά τους δεκάδες γκρανμέτρ και διεθνείς μετρ. Oι δηλώσεις συμμετοχής για το τουρνουά έχουν λήξει και θα γίνουν δεκτές αιτήσεις συμμετοχής μόνο κατόπιν συνεννόησης με τους διοργανωτές εφόσον υπάρχουν ακυρώσεις.
Πληροφορίες για το τουρνουά θα βρείτε στην ιστοσελίδα http://www.chaniachess.gr/
Σύνδεσμος chess-results: http://www.chess-results.com/tnr36301.aspx?lan=1

Φωτοκουίζ

Ένας πολύ γνωστός σκακιστής σε στιγμές αυτοσυγκέντρωσης κατά τη διάρκεια της παρτίδας. Ο φακός τον έπιασε τουλάχιστον τρεις φορές σε αυτή τη θέση, σε διαφορετικές στιγμές του αγώνα. Ποιος μπορεί να είναι; Και αν ακόμη δεν τον αναγνωρίζετε, μπορείτε να προτείνετε στα σχόλια ευφάνταστες λεζάντες για τη φωτογραφία!

Εικόνες

Ένα κορίτσι ανάμεσα σε γιγαντιαίους πεσσούς κινέζικου σκακιού (σιάνγκτσι). Η σκακιέρα παρουσιάζει 2 βασίλεια, των Χαν και των Τσου, τα οποία χωρίζονται από ένα ποτάμι. Τα ίχνη του παιχνιδιού στην Κίνα ξεκινούν από το 650 μ.Χ. Η σκακιέρα και οι πεσσοί της φωτογραφίας έχουν κατασκευαστεί από ανακυκλωμένα υλικά και παρουσιάστηκαν στο εντυπωσιακό οικολογικό πάρκο «Πράσινο Όνειρο» του Πεκίνου, στις 16 Ιουλίου. Η Κίνα, αν και σύμφωνα με τις ανεξάρτητες διεθνείς εκθέσεις είναι χώρα που αποτελεί τραγικό σημείο αναφοράς για το περιβάλλον στον πλανήτη, φαίνεται ότι δεν τσιγκουνεύεται τις παράτες και τα ταρατατζούμ για την οικολογία, ενώ την ίδια ώρα οι αρχές συνεχίζουν να καταστέλλουν βάναυσα οποιοδήποτε δείγμα πολιτικής εναντίωσης.

Φωκικά 2010

Σάλωνα (Άμφισσα), 1903. Στη φωτογραφία ποζάρουν ο χαμογελαστός νεαρός χωροφύλακας και δύο πιτσιρικάδες. Την προσοχή όμως του βλέμματος, δεξιά, τραβάει ο διερχόμενος τσαρουχοφόρος φουστανελάς, που φορά ευρωπαϊκό επενδύτη (φωτ. http://gerontakos.blogspot.com/)

Το 4ο όπεν σκακιστικό τουρνουά «Φωκικά 2010» θα διεξαχθεί στην Άμφισσα από τις 2 έως τις 6 Σεπτεμβρίου 2010. Όπως και πέρυσι, είναι αφιερωμένο στη μνήμη του Νίκου Καραπάνου. Το τουρνουά θα είναι ελβετικό 7 γύρων, με διεθνή αξιολόγηση (τα τρία προηγούμενα τουρνουά έγιναν με μειωμένο χρόνο σκέψης και είχαν μόνο εθνική αξιολόγηση) και τα συνολικά έπαθλα είναι 3.700 ευρώ (πρώτος νικητής 1.000 ευρώ). Ο χώρος των αγώνων βρίσκεται ακριβώς στην κεντρική πλατεία της Άμφισσας.
Ιστοσελίδα διοργάνωσης: http://www.eskachess.gr/

Η σκακιέρα στον κόσμο

Η λίμνη του Μπιλ, στη δυτική Ελβετία

Του Μέτοικου στη Νίσυρο

Το φετινό τουρνουά της Biel-Bienne, στην Ελβετία, αποφάσισε να καινοτομήσει, καθώς όλοι οι σκακιστές που προσκλήθηκαν στο κυρίως τουρνουά είναι νεαροί.
Έτσι, από σήμερα το μεσημέρι (15.00 ώρα Ελλάδας), 10 σκακιστές που το άθροισμα των ηλικιών τους δεν ξεπερνά τους δυο αιώνες, θα ξεκινήσουν να αγωνίζονται για να διαδεχτούν τον περσινό πρωταθλητή Vachier-Lagrave (Fra-2723-90). Ο νεαρός Γάλλος θα είναι εκεί για να υπερασπιστεί τον τίτλο που κατέκτησε μπροστά από τους Morozevich, Ivanchuk και Gelfand. Η επιτυχία στην Ελβετία συνοδεύτηκε τον ίδιο χρόνο με τον τίτλο του Παγκόσμιου Πρωταθλητή Νέων.
Αντίπαλοί του θα είναι ο «προφεσόρας» Ε. Tomashevsky (Rus-2708-87), πρωταθλητής Ευρώπης το 2009 και παγκόσμιος πρωταθλητής με την ομάδα της Ρωσίας το 2010, ο Ιταλοαμερικανός πολίτης του κόσμου F. Caruana (Ita-2697-92) που επί του παρόντος ζει στην Ελβετία, ο 17χρονος W. So (Phi-2674-93) που στο τελευταίο Παγκόσμιο Κύπελλο απέκλεισε Ivanchuk και Kamsky πριν χάσει από τον Malakhov, o μικρότερος ανάμεσα στους πρώτους εκατό σκακιστές A. Giri (Ned-2672-94) που πρόλαβε ωστόσο να ζήσει σε Ρωσία, Ιαπωνία και Ολλανδία ενώ άνετα μπορεί να κάνει παρέα στον Καλοπροαίρετο (μιλάει πολύ καλά Ρώσικα, Αγγλικά και Ολλανδικά, αλλά κάτι καταλαβαίνει και απο Γιαπωνέζικα, Γερμανικά και Νεπαλέζικα), ο Dm. Andreikin (Rus-2650-90) πρωταθλητής Ρωσίας 2009 και 2010 στο Κ-20, βοήθησε με την πολύ καλή του απόδοση την Σαρατόβ να κατακτήσει το πανευρωπαϊκό διασυλλογικό πέρσι, ο Nguyen (επίθετο) Ngoc Truong (μεσαίο όνομα) Son (όνομα), (Vie-2617-90), έχει την ατυχία να ζει στη σκιά του συνομήλικου συμπατριώτη του Le Quang Liem, o D. Ηοwell (Eng-2616-90) τρίτος πέρσι στο υπερτουρνουά του Λονδίνου πίσω από Carlsen και Kramnik, ο P. Negi (Ind-2615-93) που αγωνίστηκε με τον ΣΟ Πατρών στο φετινό διασυλλογικό και κατέχει τον τίτλο του δεύτερου νεαρότερου σκακιστή που κατέκτησε τίτλο GM και ο Μ. Rodshtein (Isr-2609-89) που βοήθησε πολύ την ισραηλινή ομάδα να κατακτήσει το ασημένιο στην Ολυμπιάδα της Δρέσδης με το 7/9 που πέτυχε στην 4η σκακιέρα.

Πολύ ισχυρό είναι και το ανοικτό τουρνουά με την συμμετοχή των Riazantsev (2674), Grachev (2667), Roiz (2664) αλλά και της Ν. Kosintseva (2553). O δικτυακός τόπος του τουρνουά είναι ο http://www.bielchessfestival.ch/ ενώ οι Caruana, So, Giri, Howell θα ξαναβρεθούν στο Άμστερνταμ όπου μαζί με τον Nakamura θα αποτελέσουν την ομάδα των νεαρών που θ' αντιμετωπίσει τους πεπειραμένους Gelfand, Svidler, Nielsen, Van Vely και Ljubojevic το διάστημα 12-22 Αυγούστου http://www.nhchess.com/index.html .

Ο L. Mc Shane (Eng-2623-84) βγήκε κερδισμένος απο την απόφαση ν' αφήσει την πρωινή του δουλειά στην Goldman-Sachs για ν' αφοσιωθεί στο σκάκι. Μπορεί την προηγούμενη εβδομάδα να έμεινε στην δεύτερη θέση του World Open της Φιλαδέλφειας μαζί με τους Harikrishna (2660), Smirin (2634) και πίσω από τον Laznicka (2636), που εισέπραξε περίπου 17.500$ στο Τορόντο, ωστόσο χθές κατέκτησε τον τίτλο (6.500$) με 8/9, μπροστά από τους Noritsyn (2536) 7.5, Gagunashvili (2596) και Shabalov (2578) που έμειναν στους 7 βαθμούς. http://monroi.com/2010-cocc-results.html

Στο πολύ ισχυρό όπεν «Villa de Benasque» νικητής αναδείχθηκε ο Boύλγαρος Κiril Georgiev (2675) που υπερίσχυσε στα κριτήρια ισοβαθμίας του Αζέρου Ε. Safarli (2603). Οι δυο σκακιστές συγκέντρωσαν από 8.5/10, ενώ στην ομάδα αυτών που τερμάτισαν μισό βαθμό πιο κάτω βρίσκουμε και τους Fier (Bra-2570), Burmakin (Rus-2605) καθώς και τον πολύ φορμαρισμένο πρόσφατα Vocaturo (Ita-2526) http://chess-results.com/tnr35836.aspx?art=0&lan=1&flag=30&m=-1&wi=1000 .